Cebuano Heaven

Arangkada of Leo Lastimosa for March 18, 2012

2012-03-16T22:41:00.001-07:00

Pabaga ni Corona

Sa makausa pa, napasundayag na sab ang kamapahimuslanon ni Chief Justice Renato Corona. Nasakpan sa mga sakop sa media nga sakyanan sa Korte Suprema ang naghatod ug nagkuha ni Demetrio Vicente gikan ug padung sa iyang bay sa Marikina ug sa Senado sa Pasay City.
Sa di pang kapanghimakak si Atty. Jose Midas Marquez, nga nagsilbi nang turutot ni Corona bisan sa kaso nga way labot ang labawng hukmanan, nakuha sa reporters nga nag-cover sa impeachment trial ang license plate number sa sakyanan: SEJ 953. Ug ilang napamatud-an nga ang beige nga Toyota Camry narehistro sa ngan sa Korte Suprema. Si Vicente mismo niangkon nga si Corona ang naghatod-kuha niya.

-o0o-
Kinaham nga depensa ni Corona sa mga pasangil batok niya nga adunahan siya ug iyang ikapasabot ang tanang katigayonan nga nalista sa iyang ngan. Siyaro wa kahunahuna si Corona pagtipak og diyutay sa dako uyamot niyang katigayonan aron pagtabang sa transportasyon sa iyang ig-agaw sa way pagpanghilabot sa kuwarta sa mga magbubuhis?
Dako og gikatabang ang testimoniya ni Vicente sa kawsa ni Corona. Naibanan og pito ang mga kabtangan nga wa ikapatin-aw ni Corona. Apan di ni igong hinungdan nga ang katawhang Pilipinhon, nga maoy tinuorayng tag-iya sa tanang kuwarta ug kabtangan sa labawng hukmanan, maoy iyang patakiliron aron pagpadayag sa iyang hingpit nga pagpasalamat.

-o0o-
Wa gyoy makabaraw ni Corona sa paggamit sa kuwarta ug kabtangan sa Korte Suprema pagpanalipod niya sa nagpadayon nga impeachment trial. Kay wa may makalili sa ilang mga transaksiyon. Bisan ang Senado, nga mao ra untay may gahom paghusay sa mga kaso sa impeachment, nagdumili man pagsupina sa mga mahistrado ug sa mga dokumento sa hukmanan.

Nangangkon ang tanang abogado ni Corona nga libre ang ilang serbisyo. Nga nanalipod silang Corona aron lang pagpatigbabaw sa kamatuoran ug sa kaligdong sa mga hukmanan. Apan wa ta matawo gahapon. Bisan tinuod pang wa sila hatagi ni Corona og bisan usa ka dako, mas dako ang bayad nga ilang madawat. Kon magpabilin si Corona sa katungdanan, lisod nang pildehon silang retired justice Serafin Cuevas ug kaubanan sa bisan asang hukmanan.

-o0o-
Pipila sa senator-judges, ug bisan ang pipila ka prosecutors, nakumbinser sa kamatinud-anon ni Vicente sa pagpanalipod sa iyang pagpalit sa pito ka luna ni Cristina Corona bisan hangtod karon, 20 ka tuig na human sa transaksiyon, wa pa mabalhin ang mga titulo sa iyang ngan.

Nasipyat lang hinuon si Corona. O tingali tungod kay may Ginoo nga makanunayong nagtino nga way bakak nga hangtod sa hangtod nga matagoan. Ang mga kabtangan nga napalit ni Vicente naapil pa sa statement of assets, liabilities and net worth (SALN) ni Corona duha ka tuig human sa giingong transaksiyon. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for March 17, 2012

2012-03-16T00:37:00.000-07:00

        Nukus-nukos ni Corona

    Human gipugngan sa Korte Suprema ang Senado sa pagtan-aw sa iyang dollar accounts, nisaad si Chief Justice Renato Corona nga iyang ipakita ang mga dolyar sa tukmang panahon. Dayong sugod sa turno sa depensa pagpresentar sa ilang mga saksi ug ebidensiya, nipasalig si Corona nga ang tukmang panahon mao na karong semanaha.
    Apan natapos nang semana, unya na sab sa Lunes ipadayon ang impeachment trial, nagpabiling misteryo ang dollar accounts ni Corona sa Philippine Savings Bank. Ang labawng hukmanan utrong wa mag-apura sa paghusay sa kontrobersiya. Bisan nakasang-at na og tubag ang Senate Impeachment Court ug House Prosecution panel pagpatin-aw sa kamakiangayon sa pag-abli sa dollar accounts.

-o0o-

Nipasalig sab si Corona nga iyang tubagon ang tanang pasangil batok niya. Apan ang pangu sa iyang mga abogado, si retired justice Serafin Cuevas, nabalaka nga matuki lang ang mga isyu nga way labot kay di man silang kapugong bisan unsay ipangutana sa senator-judges.
Si Corona nisubli pagpasalig, atol sa iyang pagtabuktabok og pakighinabi sa mga estasyon sa radyo ug telebisyon, nga moatubang siya sa Senado kon mosugot ang iyang mga abogado. Lain niyang abogado, si Jose Roy III, nitataw nga di mapugos sa senator-judges si Corona ug nga way panginahanglan sa iyang pag-atubang sa impeachment court.

-o0o-

Ang pagsige og balitok ni Corona di makatabang sa iyang kawsa. Segurong mahimangod di lang ang senator-judges kon dili hasta ang katawhan nga nagsunod sa impeachment trial sa wa matuman niyang pagpalaom, sa nagsud-gawas niyang depensa ug sa taphaw niyang mga panganti sa kaandam pagpanalipod sa iyang kaugalingon.
Sa pikas nga bahin, ang postura ni Corona nagmatuod sa kaubos sa iyang pagtan-aw sa katawhan ug sa institusyon nga mao ray gitahasan sa konstitusyon sa paghusay sa mga kasong impeachment. Hangtod karon nagtuo gihapon si Corona nga way makahilabot niya. Nga ang hingpit niyang pagkontrolar sa Korte Suprema makapanalipod niya gikan sa bisan unsang pagsuway pagpaningil sa iyang mga pakauwaw.

-o0o-

Kon di gyod ipakita ni Corona ang iyang dollar accounts, way mahimo ang Senado. Inutil ang mga senador, nga nahinayak na pagtahud sa temporary restraining order, kon sunod tuig pa husayon sa Korte Suprema ang kontrobersiya. Labaw nang wa silay mahimo kon di molingkod sa witness stand si Corona.
Di katuohan bisan ang pasalig ni Corona nga nisumiter siya sa hurisdiksiyon sa Senado ug nga nisalig siya sa kamakiangayon sa senator-judges. Kay nag-ung-ong pa hangtod karon ang iyang petisyon nga nag-awhag sa labawng hukmanan pagbasura sa legalidad ug pagpahunong sa impeachment trial. Ambot unsay sunod nga himuon nilang Senate President Juan Ponce Enrile ug kaubanan kon human pakan-a sa ilang kamot, aron paglikay nga magkabangga ang duha ka higanteng institusyon, lamyon pag-apil ni Corona ang ilang siko. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for March 15, 2012

2012-03-14T01:27:00.001-07:00

        Baliko nga LTFRB

    Kapin sa duha ka libo ka taxi units sa Sugbo ang nasakpan nga kolorum. Ang ilang prangkisa nahibaw-an nga gipalusot sa lokal nga mga opisyal sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) sa Central Visayas. Bisan sa ban sa pagluwat og bag-ong mga prangkisa sa taxi nga gipahamtang sa Department of Transportation and Communications (DOTC).
    Inilang taxi operators sa Sugbo ug dagkong opisyal sa LTFRB 7 ang gilambigit sa eskandalo. Nasakpan sila ni kanhi LTFRB 7 director Benjamin Go, nga bag-o pa lang niasumir sa katungdanan niadtong higayona. Kay wa may bisan gamayng labot sa karaang mga tagduma, gawasnon si Go nga nibutyag sa anomaliya pinaagi sa media.

-o0o-

Nahugno hinuon si Go sa pasiunang mga reaksiyon sa iyang expose. Ang hingtungdan nga taxi operators nihulga pagkiha niya atubangan sa Visayas Ombudsman. Iyang kaubanan sa LTFRB 7 nipasangil nga nagpasikat lang siya. Labaw sa tanan, ang ulohang buhatan sa LTFRB niisnab sa seryusong kasayuran nga iyang nahipos.
Naabtan og pila ka semana una nakapada ang ulohang buhatan sa LTFRB og mga imbestigador dinhi sa Sugbo. Hilom ug tak-om sila nga nisubli sa mga dokumento nga unang nalilian ni Go. Matod ni Go napamatud-an nila ang iyang nahaunang mga pagduda. Nibalik sila sa kaulohan sa way pagluwat og dugang kasayuran.

-o0o-

Si Go mismo wa magdugay sa LTFRB 7. Gipulihan siya sa direktor karon nga si Ahmed Cuizon. Nagduda si Go nga girelibohan siya sa katungdanan tungod sa kadagko sa mga kalyo nga iyang natumban. May nagtuo hinuon nga naatol lang nga maoy paglusot sa appointment ni Cuizon, ubos sa rekomendasyon ni Kongresista Tomas Osmeña, ug nga ang Sugbo maoy labing haom nga pahimutangan niya.
Nalagpot si Go sa habagatang Mindanao nga wa kahibawo unsay lakang sa ulohang buhatan sa iyang mga rekomendasyon. Niretiro na lang ang gipasanginlang mga opisyal sa LTFRB 7 ug nailisan ang nasudnong liderato sa LTFRB, wa pay bisan usa nga nakiha ni nasilotan sa eskandalo.

-o0o-

Si Cuizon nanghunaw og bisan unsang kasayuran unsa nay nahitabo sa expose ni Go. Si Richard Cabucos, ang pangu sa Metro Cebu Taxi Operators Association (MCTOA), maoy nakahatag namo sa labing bag-ong kalamboan sa kaso. Sa way paghingan og mga ngan ni pagluwat og dugang detalye, nipasumbingay si Cabucos nga magpadayon pagdagan ang kapin sa 2,000 ka taxi units nga kolorum.
Ang hinungdan? Nipasabot si Cabucos nga nakaggasto na ang hingtungdang taxi operators ug busa paundayonan na lang ang ilang operasyon. Mao ba ni hubad sa LTFRB sa lagda sa "tul-id nga dan" ni Presidente Noynoy Aquino? Gamhanan ba gyod diay ang nasakpan nga taxi operators nga gawas nga napalagpot nila sa Go napahilom pa gyod ang nasudnong liderato sa LTFRB? [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for March 14, 2012

2012-03-13T00:21:00.000-07:00

Pork sa Sugbo

Tungod sa pagkalambigit sa pork barrel sa mga kongresista sa impeachment trial ni Chief Justice Renato Corona, akong gisusi giunsa paggasto sa mga kongresista sa Sugbo ang ilang pundo. Segun sa Department of Budget and Management (DBM) ang P70 milyones sa matag kongresista mahimong gastuhon sa mosunod:

Priority Development Assistance Fund (PDAF) sa scholarships, medical assistance, livelihood, IT equipment ug water supply;
Financial Subsidy sa Local Government Units (FS-LGUs);
Department of Public Works and Highways (DPWH) alang sa kadalanan ug taytayan, flood control, school buildings, hospitals ug public markets.

-o0o-

Ang mosunod nga mga kongresista naluwatan na sa tibuok nilang pork barrel sa 2011: Eduardo Gullas sa unang distrito; Benhur Salimbangon sa ikaupat nga distrito; Red Durano sa ikalimang distrito; Luigi Quisumbing sa ikaunom nga distrito; Raymond Mendoza sa Trade Union Congress of the Philippines (TUCP); ug Pastor Alcover Jr. sa Alliance for National Democracy (Anad).
Si Cutie del Mar sa unang distrito sa Dakbayan sa Sugbo naluwatan na og P69.5 milyones; si Tommy Osmeña sa ikaduhang distrito sa Dakbayan sa Sugbo, P60.2 milyones; si Pablo Garcia sa ikaduhang distrito, P55 milyones; managsama silang Arturo Radaza sa Lapulapu City ug Cresente Paez sa Cooperative-National Confederation of Cooperatives (COOP-NATCO), P35 milyones; ug si Pablo John Garcia sa ikatulong distrito, P30 milyones.

-o0o-

Ang labing dako og gahin alang sa infrastructure projects pinaagi sa Department of Public Works and Highways (DPWH) mao ang mosunod: Durano, P55 milyones; Salimbangon, 53 milyones; Pablo, P48.5 milyones; Quisumbing, P42.6 milyones; Gullas, P41.5 milyones; del Mar, P39.5 milyones; ug Osmeña, P37.2 milyones.
Labing talagsaon nga proyekto nga gikuha gikan sa PDAF mao ang pagpamalit ni Kongresista Osmeña og tablets nga tag-P22,000 matag usa sa tanang barangay sa iyang distrito, gawas sa iyang gipuy-an nga Guadalupe nga nakadawat og mas dakong hinabang. Sa iyang bahin, si del Mar nihatag og tag-P100,000 nga hinabang sa tanang barangay sa amihanang distrito.

-o0o-

Nadapit sang akong pagtagad sa paggasto sa party-list representatives nga gikan sa Sugbo sa ilang pork barrel: Way bisan usa ka dako nga ilang gigahin alang sa Sugbo.

Si Mendoza nihurot pagbubo sa iyang P70 milyones nga pork barrel sa North Cotabato, nga ang gobernador mao ang iyang asawa nga si Emmylou "Lala" Taliño-Mendoza;
Si Paez ni-apud-apod sa P35 milyones sa mga kooperatiba sa nagkalainlaing bahin sa nasud, gawas sa Sugbo ug Central Visayas; ug
Si Alcover niggahin sa P70 milyones sa Albay, Cordillera, Ilocos Sur ug Quezon, itlog alang sa Sugbo.

Ilang responsibilidad ang pag-atiman sa ilang sektor sa tibuok nasud. Angay hinuon silang pahinumdoman nga gisaaran sab nila og pangalagad ang mga mamumuo, mga kooperatiba ug mga anti-komunista sa Sugbo. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for March 13, 2012

2012-03-12T00:04:00.000-07:00

        Buslot sa bombero

    Kasagaran, mag-motorsiklo si SFO4 Cesar Labaya kon ipatawag og tigom sa buhatan sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Pahina Central, Cebu City. Dihang gipatawag siya og tigom ni Cebu City Fire Marshall Aderson Comar niadtong Sabado sa buntag, usa ka adlaw human sa dakong sunog sa Suba, nisakay siya sa firetruck sa iyang giduma nga Pardo Fire Substation ug gida ang tanang nag-duty nga bombero.
    Mao nga dihang niulbo ang sunog sa Upper Lusimba, nagdinaganay ang mga biktima paingon sa fire substation nga duha ra ka eskina ang gilay-on. Maong nahugno pag-ayo dihang wa silay nakita nga bisan anino na lang sa mga bombero ni fire truck.

-o0o-

Nipasabot si Labaya nga nahibaw-an nilang depektuso ang fire truck dihang ilang gipaandar sa alas-6 sa buntag. Matod niya palyado ang makina ug naguba ang cooling system. Ang nauwahi, nipasabot si Labaya, gikinahanglan aron makalahutay ang mga bombero sa pag-atraka sa sunog.
Maong gida niya ang fire truck sa Pahina Central nga maoy nahimutangan sa motorpool ug mga mekaniko sa BFP. Inay siya ray gipatawag sa tigom, gida ni Labaya ang tulo ka nag-duty niyang mga sakop. Nga niya pa kinahanglang mokuyog gyod bisan asa ang trak. Pangandam sa kahigayonan nga makasugat sila og alarma sa sunog atol sa ilang pagbiyahe.

-o0o-

Si Comar, sa iyang bahin, niangkon nga mahimo ra untang padad-an og mekaniko ang Pardo Fire Substation. Apan kay nagdungan-dungan man og kaguba ang fire trucks, ug naatol man sab nga duna silay tigom, gipada na lang niya ang trak sa Pardo ngadto sa Pahina Central.
May mga timaan hinuon nga di lunlon tinuod ang gisulti nilang Comar ug Labaya: Sa iyang pag-alerto sa mini fire truck sa Pardo, si Labaya wa maghisgot og daot sa trak; ang pag-abot nila sa Pahina Central nagmatuod nga di palyado ang makina; ug ang paglahutay sa trak pagpawong sa kayo hangtod sa alas-7 sa gabii nagmatuod nga di inutil ang cooling system.

-o0o-

May nahibaw-an hinuon ming mas dagkong buslot sa kabomberohan:

30 anyos na ang fire truck sa Pardo, segun ni Labaya, nga mao say pangedaron sa ubang trak sa kabomberohan ug busa di kalikayan nga mas daghan nang aberiya;
Kuwang ang fire trucks sa Cebu City, segun ni Comar, ug mayoriya sa kalungsoran sa Pilipinas wa pang kakita og bisan anino na lang sa fire truck;
Tulo ra ka operators ang tigtubag sa upat ka linya sa telepono ug radyo sa BFP sa 24 oras nga shift, busa di dayon matubag ang mga tawag kon magkadungan ang mga alarma;
Maong di kalikayang kalangay kay ang BFP mopadagan lag fire trucks kon makadawat og duha o mas daghang tawag gikan sa samang dapit. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for March 12, 2012

2012-03-10T23:19:00.001-08:00

Mga bakak ni Corona

Magsugod na si Chief Justice Renato Corona pagpresentar sa iyang mga saksi ug ebidensiya sa pagpadayon sa impeachment trial. Mapugos siya pagpasabot sa dakong kang-a tali sa iyang statements of assets, liabilities and net worth (SALNs) ug sa nagbuntaog niyang katigayonan segun sa iyang mga titulo sa kabtangan, income tax returns ug bank accounts.
Nakasamot sa kalisod sa tahas ni Corona ang pagkabugkos sa nahauna niyang mga pamahayag. Wa pa gani siyang katubag og bisan usa ka pangutana gikan sa prosekusyon ug senator-judges, napamatud-an na ang mosunod nga mga pamakak sa labing taas nga opisyal sa Korte Suprema:

-o0o-
Una, niinsistir si Corona nga lima ra ang iyang kabtangan. Apan napamatud-an sa House Prosecution panel nga duna siyay 24 ka kabtangan ug kinatibuk-ang 45 ka kabtangan kon gitugotan pa lang unta sila sa Senado pagpresentar og mga ebidensiya sa ill-gotten wealth ni Corona.
Ikaduha, niangkon si Corona nga iyang gisugo ang clerk of court sa Korte Suprema, si Enriquetta Vidal, pagtugyan sa iyang SALNs sa Senado. Apan si Vidal nagkurog ug kahilakon nga nangiliyupo sa senator-judges nga di lang siya pugson. Kay tingalig silotan ubos sa lagda sa labawng hukmanan nga di ipakita ang SALNs nilang Corona ug kaubanan gawas lang kon may pagtugot sa mayoriya sa mga mahistrado.

-o0o-
Ikatulo, nipasabot si Corona nga iyang gitak-opan ang tulo niya ka bank accounts sa Philippine Savings Bank nga dunay pundo nga P37 milyones niadtong Disyembre 12, 2011, ang adlaw sa pagsumiter sa articles of impeachment batok niya sa Senado, kay nawad-an na siya og pagsalig sa bangko human nasayri nga gipakita sa mga tagduma ang iyang bank documents sa ubang mga tawo.
Hingpit gyod diay tingali nga nawad-an og pagsalig si Corona kay segun sa presidente sa PSBank, Pascual Garcia III, ang nakuha ni Corona nga P37 milyones gikan sa tulo ka gitak-opan nga savings accounts, giipon sa samang adlaw, Disyembre 12, sa usa ka checking account sa samang bangko.

-o0o-
Ug ikaupat, gipanghimakak ni Corona nga gitionan niya og armas si Pedro Aguilon, ang 83 anyos nga tigbantay sa kabtangan sa Pamilyang Basa niadtong 1997. Matod ni Corona ang iyang mga suod makamatuod nga di siya makahimo pagpanion ug pagpanghulga og armas.
Apan ang Kampo Crame nibutyag nga si Corona dunay armory sa iyang bay--duna siyay 18 ka pistola, unom ka rebolber, duha ka machine pistols, duha ka shotguns, usa ka submachine gun, usa ka high-powered rifle, usa ka carbine, usa ka Uzi, usa ka Beretta, ug usa ka Glock. Gawas sa affidavit ni Aguilon, way laing ebidensiyang nanion siya og armas. Kinahanglan hinuong ipasabot ang kapakyas pagdeklarar sa 31 ka armas sa iyang SALNs. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for March 11, 2012

2012-03-09T21:03:00.000-08:00

Dear Sister Flory

Hapit na ko mosurender sa impeachment process. Morag way kapaingnan. Ang depensa nilampos pagtabon sa mga ebidensiya. Ang prosekusyon nagkapandul-pandol. Pipila ka senator-judges nilingiw samtang giyatakan ang mga lagda sa kaligdong. Sama nimo, gitugyan na lang nako sa Ginoo ang pagpahamtang sa hustisya sa Iyang panahon.

Apan ang imong pamilya nipakita. Gipakauwawan kang Corona, hapit na lang pasanginlang gi-angu-ango. Dihang nakita tika sa TV, gihabolan ka sa kalinaw. Nga mamugna lang sa tinuorayng pagpasaylo. Determinado ang imong tingog--pintok ug lumo. Matod nimo ang pagka manggihatagon nakaaghat nimo pagpasaylo sa mga Corona, apan ang hustisya nakapugos nimo pagbutyag sa kamatuoran mahitungod ni Renato Corona.

Gawas nga maayo nimo, gipakita sa Ginoo ang dakong kaluoy sa katawhan. Samtang daghang hamtong masakiton, gigasahan kag himsog nga panglawas ug tin-awng panghunahuna. Tungod sa talagsaong katuyoan. Dihang ang pakigbisog hapit na mapukan, niabot ka sama sa hayag nga bituon pagpahinumdom namo sa di pagpakawa sa paglaom.

Salamat sa imong kaisog pagsangyaw sa kamatuoran. Dihang gipamugos siya ni Gloria Arroyo sa Korte Suprema, mahimong nilampos si Corona pagtago sa iyang baho gikan sa Judicial and Bar Council ug sa iyang kaubanan nga nipatigbabaw ang iyang midnight appointment. Wa ko magtuong iyang mapawong ang nagdilaab nga kamatuoran nga imong gikuptan.

Palihug lingkod sa witness stand. Palihug itug-an giunsa ining nangangkon nga iyang katungod ang pagka Chief Justice pagpahamtang og inhustisya sa iyang mga paryente sud sa 30 ka tuig. Palihug tug-ani ang mga senador giunsa paggamit ang gahom nga way kaligdong batok sa katawhan nga angay untang silbihan ug panalipdan. Ikaw, nga tiguwang na, kansang bugtong hinagiban mao rang kamatuoran, makatudlo sa mga nahubog sa gahom sa leksiyon sa pagpaubos.

Tingali sobra ra ning among gipangayo gikan sa 90 anyos nga alagad sa Ginoo. Apan among kaugmaon ug sunod nga henerasyon ang nahilambigit. Kon palabyon kining panamastamas, sama rang gibaligya ang atong kalag ngadto sa yawa. Unsa may atong gitudlo sa mga bata? Nga kon katagoan sa mga lagda sa korte, mahimo rang magbinuang? Nga mamintaha basta madaog lang sa korte? Nga yatakan ang katarung kay dunay banggiitang mga abogado nga molungi sa kamatuoran? Mao ba ni atong tinguha alang sa nasud? Palihug ingna mi nga dili, Sister Flory. Alang sa kaayuhan sa nasud, palihug ingna mi nga dili.

Kon pakauwawan ka sa Senado, ug simbako dunay daotang mahitabo nimo, momartsa ko sa kadalanan bisan mag-inusara, ug mangilaba sa Ginoo nga ablihan ang dagat ug lamyon ang Senado ug tanang nilawog ining nasura sa kaalaotan.

Ang Ginoo naa nimo. Naa mi nimo. Tarung nga mga Pilipinhon naa nimo. Di ta magpabilin sa kangitngit. Naa nimong kahayag. Giyahi mi sa kaluwasan sa nasud. Panalanginan ka sa Ginoo, Sister Flory.

(Suwat ni DEN alang ni Sister Flory Basa nga gidasonan na sa kaliboan nga nakabasa ini sa social media networks) [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for March 10, 2012

2012-03-08T21:22:00.001-08:00

Di na mag-unay

Di angayng mag-unay ang mga pasahero ug mga drayber sa PUJs ug taxis. Pulos sila mga biktima sa pinatuyangan nga pagsaka sa presyo sa lana. Apan sud sa daghan nang katuigan sayon ra kaayo silang gibuwang sa lalis sa uminto sa plitehan. Hinaot nga kahatagan ni nila og kinutoban sa labing daling panahon.
Kon sunudsunod ang pagsaka sa presyo sa lana, ang transport groups mangayo og usbaw sa plitehan. Ang mga pasahero masuk-anon nga mopadayag sa ilang pagsupak. Ilang panagbangga mosangpot sa init nga lalis. Hinaot nga sa di pa ni mahitabo karon makaamgo ang mga drayber ug mga pasahero nga managsamang ilang interes ug mas kapanalipdan sa ilang panaghiusa.

-o0o-
Human sa labing uwahing hugna sa dagko ug subsob nga uminto sa krudo, gasolina ug ubang produkto sa lana, nakapasaka dayon og mga petisyon sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) ang taxi ug PUJ operators: Niawhag sila og P10 nga patong sa P40 nga flagdown rate ug P1.50 ngadto sa P2 nga patong sa P7.50 nga minimum nga plite sa PUJs.
Mga pasahero nisumbalik dayon pinaagi sa pagpahibawo sa media nga mosamot sila og kaapiki kon tugotan ang dagkong uminto sa plitehan. Ang Consumers Right for Economic Welfare (Crew) nipasidaan nga ang pagsaka sa plitehan mopamahal sa inadlaw nga mga palaliton.

-o0o-
Pulos sakto ang transport ug consumer groups: Ang taxi ug PUJ drivers ang direktang naigo ug di mahimong ila lang um-umon ang dakong uminto sa lana; mas makaluluoy ang mga pasahero kay wa silay kapasahan sa dugang gasto sa plitehan. Ang mga drayber ug mga pasahero managsamang masugamak sa mas mahal nga mga palaliton.
Mas makaayo alang sa transport ug consumer groups ang pagdawat sa kamatuoran nga ang mas makiangayong tubag sa krisis sa lana di ang uminto sa plitehan, nga mopasamot lang sa ilang kalisod, kon dili ang pag-ugkat sa gamot nga mga hinungdan.

-o0o-
Matag unay sa transport ug consumer groups, magkatawa ang higanteng mga kompaniya sa lana ug mga opisyal sa gobyerno nga nibunal og dagkong buhis sa mga produkto sa lana. Gisusi na sa usa ka independenteng komitiba sa gobyerno ug pribadong sektor ang mga pagduda nga gipaburot sa mga kompaniya sa lana ang ilang ginansiya. Gisubli pa sa Kongreso ang mga probisyon sa Oil Deregulation Law nga nitugot sa pinatuyangan nga pag-uminto sa lana.
Angayng maghiusa ang transport ug consumer groups pag-apura sa gobyerno paghimo sa mas dinaliang sulbad sa krisis: Ang paglaslas sa buhis (Evat) sa mga produkto sa lana, aron nga di na kapasanginlan nga niapil og pahimus sa mga konsumidor sa matag usbaw sa presyo sa lana pinaagi sa pagkolekta og mas dakong Evat. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for March 9, 2012

2012-03-07T20:03:00.000-08:00

Kaamguhan ni Mar

Kumbinsido si Transportation Secretary Mar Roxas nga gikinahanglan niya ang Sugbo, nga maoy labing daghan og mga botante gawas sa Metro Manila, kon ganahan siyang mag-presidente sa 2016. Hugot siyang nagtuo nga ang suporta sa mga Sugbuanon dako og matabang niya pagsugakod sa nagkalig-on nga makinarya ni Bise Presidente Jejomar Binay.
Mas daghan ang boto ni Roxas sa Sugbo kay sa natigom ni Presidente Aquino bisan kon si Gobernador Gwen Garcia lunod patay nga nangampanya alang ni kanhi defense secretary Gibo Teodoro. Maong, upat ka tuig sa di pang sunod nga piniliayng presidensiyal, gipaningkamotan ni Roxas nga madugangan ang iyang mga dumadapig sa Sugbo, di makuhaan.

-o0o-
Sa hiktin nga panglantaw ni Roxas ug sa mga naglibot niya sa kaulohan, dakong hulga sa iyang politikanhong ambisyon ang panagbuwag nilang Kongresista Tommy Osmena ug Cebu City Mayor Mike Rama. Maong ginamit ang iyang maayong relasyon sa duha ka pundok, nisuway si Roxas paghilot sa panagsungi nilang Osmena ug Rama.

Kasaligang tinubdan nagbutyag nga nitanyag si Roxas nga magbaylo og puwesto silang Osmena ug Rama sa 2013: Mag-mayor si Osmena ug mag-kongresista si Rama. Si Rama niuyon. Apan si Osmena nitataw nga iyang pildehon si Rama bisan unsay daganan aron makaila kinsay tinuod nga hawod sa politika sa Sugbo.

Gikatahong mao ni hinungdan sa pagsiningkahay nilang Roxas ug Osmena sa ilang panagtagbo sa Sugbo.

-o0o-
Human sa tigom, nideklarar si Osmena nga wa kinahanglana sa Bando Osmena-Pundok Kauswagan (BO-PK) ang Liberal Party (LP). Gidasonan sang Osmena ang reklamo sa ubang mga dumadapig ni Aquino nga napasagdan sa Malakanyang ang Sugbo. Apil sa gipangluoran ni Osmena mao ang pag-isnab ni Aquino sa iyang girekomendar nga pipila ka alyado.
Ang alyansa nilang Mayor Rama ug kanhi kongresista Tony Cuenco nga pulos nangangkon nga silay opisyal nga mga kandidato sa LP nakapalig-on sa pagduda nga magkabuwag nang BO-PK ug LP ug maputol nang suod nga relasyon nilang Roxas ug Osmena.

-o0o-
Apan sa niaging semana, si Rama ni-amen ni Binay atol sa pinirmahay sa kauyonan sa pipila ka luna nga naapil sa Provincial Ordinance 93-1. Gitangkil pang Rama ang iyang alyadong mga konsehal nga silang Edgar Labella ug Joey Daluz.
Sa iyang pagduaw sa Sugbo karong semanaha, si DILG Secretary Jesse Robredo, nga mao say bise presidente sa LP, nakigtagbo nilang Osmena, kanhi kongresista Raul del Mar ug ubang sakop sa LP sa Sugbo, apil nang mga nangapilde sa niaging piniliay. Apan wa imbitaha ni Robredo silang Rama, Cuenco ug kaubanan.
Akong ubos nga hubad: Nakadawat na si Roxas sa kamatuoran nga di mahitabong magkahiusa pagbalik silang Osmena ug Rama; ug nakaila na siya kinsa sa duha ang tinuod nga masaligan sa Sugbo. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for March 8, 2012

2012-03-07T00:12:00.001-08:00

Depensa ni Corona

Sama sa naandan, ang labing uwahing pagtubag ni Chief Justice Renato sa mga pasangil batok niya nakapatumaw na sab sa dugang mga pangutana. Kay gawas nga gipili ra ang mga pasangil nga tubagon, nihit kaayo sa mga detalye. Nga nakapasamot lang hinuon sa mga pagduda nga determinado gyod siyang motabon sa kamatuoran.
Nipasalig si Corona nga iyang mapatin-aw hangtod sa kataposang usa ka dako ang tanang kuwarta ug kabtangan nga nalista sa iyang statement of assets, liabilities and net worth (SALN). Apan way giluwatan nga bisan unsang detalye. Gawas sa pag-ingon nga dato na siyang daan sa wa pa mo-asumir og bisan unsang katungdanan sa gobyerno.

-o0o-
Di ni ang unang higayon nga nangangkon si Corona sa iyang ka-adunahan. Sa usa sa iyang mga diskurso sa nataran sa Korte Suprema, nipahibawo siya nga dako ang kabilin nga napanunod niya ug sa iyang asawa mao nga dako kaayo ang ilang natigom sa niaging 40 na ka tuig. Gahapon, niangkon si Corona nga dako ang iyang natigom gikan sa iyang pagduma sa pribadong mga kompaniya sa wa matudlo sa gobyerno.
Way makalalis sa maayong kapalaran ni Corona. Wa siyay nahimong krimen sa pagdawat sa dakong kabilin ug dagkong suholan. Apan nganong wa man ideklarar ang kinatibuk-an nga katigayonan sa iyang SALN?

-o0o-
Nipasumbingay nang daan ang mga abogado sa depensa nga angkunon ni Corona nga nasipyat ang iyang SALNs ug, inay konbiktuhon sa Senate Impeachment Court ug palagputon sa katungdanan, angayng ipatigbabaw ang iyang katungod sa paghimo sa tukmang kausaban. Karong bag-o, gihisgutan nilang dugang mga detalye sa depensa:

Ang abogado ug accountant ni Corona maoy naghimo sa SALN ug maoy nakahimo sa tanang kasaypanan ug igo lang gipapirma si Corona; ug

Ang clerk of court sa Korte Suprema, nga custodian sa SALNs ni Corona ug ubang mga mahistrado, maoy dunay katungdanan sa pagsubli sa kamatinud-anon sa SALNs, busa di angayng silotan si Corona sa kapakyas sa laing opisyal pagtuman sa iyang trabaho.

-o0o-
Nasimhotan na diayng daan sa House Prosecution panel ang mga depensa ni Corona. Matod ni House Deputy Speaker Erin Tanada, tigpamaba sa prosekusyon, di makapanghunaw og responsibilidad si Corona sa kasaypanan sa iyang SALNs. Matod ni Tanada lisod tuohan nga ang clerk of court ug ang abogado ug accountant ni Corona dunay hingpit nga kasayuran sa tanan niyang katigayonan ug mga utang.
Laing timaan nga di gyod hingpit nga andam si Corona pagtubag sa mga pasangil batok niya: Nitataw nga andam siyang moatubang sa senator-judges apan mag-agad ra sa iyang mga abogado. Wa tingali nakahunghong ni Corona nga naunhan na siya sa samang linya sa iyang mga abogado: Nga si Corona ray ilang agdon molingkod ba sa witness stand o dili. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for March 7, 2012

2012-03-05T23:02:00.001-08:00

Kawat ni Miriam

Ang kamapalabilabihon nga manulti ni Senador Miriam Defensor-Santiago nisumbalik na niya. Daghan na uyamot ang iyang mga pakauwaw ug panginsulto batok sa mga nangahas pagsukwahi sa iyang baruganan. o bisan sa mga nagdumili lang pagpaminaw niya. Nga iyang gihimo di lang kausa, kaduha, katulo kon dili sa hapit tanang hugna sa impeachment trial nga iyang gitambongan.
Maong kasarangan lang nga may napuno na sa nagbuwa niyang mga pangasaba, may gipul-an na sa way pupanagana niya nga pagwarawara nga mas maayo siya kay ni bisan kinsa kon mga lagda na sa paghusay sa mga kaso ang hisgutan, ug may nagsusi na unsa kamatinud-anon ang iyang mga pangangkon.

-o0o-
Ang blogger nga "uniffors" naka-utingkay og gamayng bahin sa kasaysayan sa kinabuhi ni Santiago nga nisukwahi sa iyang mga pangasaba sa impeachment trial. Sa usa sa iyang maisugon nga pagbarug, gipasanginlan ni Santiago silang Kongresista Reynaldo Umali ug Kongresista Jorge Banal nga mga "mga kawatan" tungod sa ilang paghupot sa signature card sa dollar accounts ni Chief Justice Renato Corona sa Philippine Savings Bank.
Si Banal niangkon nga nakadawat og photocopy gikan sa wa mailhing tinubdan niadtong Enero 31. Gibilin lang ang dokumento sa gate sa iyang bay sa Quezon City. Sa iyang bahin, si Umali nakadawat og kopya sa dokumento niadtong Pebrero 2. Gihulagway niya nga "small lady" ang nagtunol sa dokumento.

Gi-sermonan silang Santiago nga di angayng modawat lang og papel gikan ni bisan kinsa. "Kon di kang kapasabot giunsa nimo pagkuha ang dokumento, klaro kaayo nga imo nang kinawat!," nisingka si Santiago.

-o0o-
Segun sa website sa Ramon Magsaysay Award (http://www.rmaf.org.ph/Awardees/Biography/BiographySantiagoMir.htm), dihang editor pa si Santiago sa Philippine Collegian sa University of the Philippines (UP), nagsuwat siya og editorial pinasikad sa usa ka kinawat nga dokumento.

Gibutyag ni Santiago ang kalambigitan sa UP sa Dow Chemical Company sa pagtuon sa chemical weapons alang sa Vietnam. Base sa dokumento nga, niya pa, sekretong gihatag usa ana ka tungang gabii, ang editorial, "Dow is Here," nibisto nga ang kompaniya nangabang sa research facilities sa UP College of Agriculture sa Los Baños.

-o0o-
Ang editorial gipatik sa iyang kinatibuk-an sa usa ka pamantalaan sa Manila. Haskang uwawa sa presidente sa UP niadtong higayona nga si anhing Heneral Carlos Romulo. Gihangyo niya si Santiago sa pagbutyag sa iyang tinubdan. Nagdumili si Santiago.

Gipasigarbo ni Santiago ang panghitabo, human siya nakadawat sa Ramon Magsaysay Award, isip ebidensiya sa iyang kaisog. Nganong gitulisok na man niya karon silang Umali ug Banal? Kapasanginlan ba diay dayong nangawat tungod lang kay nagdumili pagbutyag sa tinubdan sa ilang dokumento? Nga igo ra man diay silang nisunod sa gihimo ni Santiago? [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for March 6, 2012

2012-03-04T19:08:00.001-08:00

Konsabo sa lana

May polis nga namadlong sa mga bugoy sa eskina. Nga gipasanginlan nga nangulata sa mga molupyo nga nanglabay. Ang polis nitampok sa iyang dughan ug nipadayag og simpatiya sa mga biktima. Maisugon sab nga nipasidaan sa mga bugoy nga angayng hunungon na ang ilang pangabuso batok sa inosenteng mga sakop sa katilingban.
Apan kutob ra sa sulti ang pasidaan sa polis. Way bugoy nga nasilotan. Padayon ang ilang pagpanghasi sa labing kabos nga mga molupyo nga way katakos pagpanalipod sa ilang kaugalingon. Nakapasamot sa eskandalo mao nga, luyo sa pagpadayag sa polis og simpatiya sa mga molupyo, nabisto nga ni-ambit diay sa pagpatid sa mga biktima.

-o0o-

Ang polis way kalainan sa gobyerno. Ang mga bugoy way kalainan sa higanteng mga kompaniya sa lana. Ang makaluluoy nga mga biktima mao kitang kabos nga mga konsumidor nga maoy labing nabuktot sa matag higayon nga ipahamtang ang makalilisang nga usbaw sa presyo sa mga produkto sa lana.
Kutob ra sa pasidaan ang gobyerno. Way bisan usa ka kompaniya sa lana nga nasilotan. Padayon ang ilang panaugdaog sa mga konsumidor nga di kapanagang sa ilang gibunal nga mga uminto. Nakapasamot sa eskandalo mao nga, luyo sa pagpaka-aron-ingnon nilang Presidente Noynoy Aquino ug ubang opisyal sa gobyerno, ni-ambit sab diay sila og pangilkil sa mga biktima.

-o0o-

Mao ni ang nangalisbo nga kamatuoran: Sa matag usbaw sa matag litro sa krudo, gasolina ug kerosene ug sa matag kilo sa liquified petroleum gas (LPG), moburot sab ang koleksiyon sa gobyerno sa 12% nga expanded value added tax (Evat) nga gipahamtang sa tanang produkto sa lana.
Sa yanong pagkasulti, dako kaayo ang tentasyon sa gobyerno sa paglingiw-lingiw lang, kon di man sa pagdasig gyod, sa subsob ug dagkong uminto sa lana kay mas modako man sab ang ilang koleksiyon sa Evat. Mahimong pagarpar lang diay ang ilang pagpadayag og simpatiya, kay mahinangpon man sab diay silang nitabang pagbunal sa mga konsumidor.

-o0o-

Sama sa mga bugoy, ang mga kompaniya sa lana nagpatuyang sa pangabuso. Kay nahibawo man nga, gawas sa hingpit nilang kagawasan pagpaburot sa ginansiya ubos sa oil deregulation law, ang gobyerno tua kapusta nila.
Sama sa nagpa-poging polis, ang gobyerno di sab makabadlong sa pagpahimus. Kay gawas nga nakahimo na og balaod nga naggapos sa ilang kamot, ang gobyerno nahibawo nga ang pagsamot sa pagpa-buktot sa mga konsumidor nagkahulogan sa mas dakong kita sa ilang panudlanan ug mas adunahang tinubdan sa ilang galastohan.

Makapanghunaw silang Presidente Aquino ug ang Sugbuanong Energy Secretary nga si Rene Almendras nga igo lang nilang napanunod kining eskandalo sa nangaging mga pamunoan. Apan, sama sa ilang gisundan, di sila mapasaylo sa pagpa-undayon pagpahimus sa labing kabos sa katawhan. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for March 5, 2012

2012-03-03T20:53:00.000-08:00

Depensa sa amnesia

Ang desisyon nilang Chief Justice Renato Corona ug mga abogado nga di siya palingkuron sa witness stand sa pagpadayon sa impeachment trial sunod semana di makatabang sa ilang kaso:

Nagpasabot ni nga ang mga abogado ni Corona, inay moisip niya nga labing lig-on nga saksi pagpanalipod sa iyang kaugalingon gikan sa tanang pasangil sa prosekusyon, nakumbinser nga makadaot ang ilang kliyente sa ilang depensa;

Nagmatuod ni nga si Corona mismo, sukwahi sa iyang pasalig sa wa pa magsugod ang husay nga andam motubag sa mga pasangil batok niya, nabalaka nga ang pagpangunay paghatag sa iyang testimoniya makapatumaw lang hinuon sa dugang pagduda sa iyang kahaom sa katungdanan.

-o0o-
Kon di motubang si Corona sa 23 ka senator-judges, unsaon man niya pagpasabot ang dakong kang-a tali sa iyang gideklarar sa iyang statement of assets, liabilities and net worth (SALN) nga P3.5 milyones ang iyang kuwarta sa bangko ug sa nabisto na niyang peso accounts nga mokabat og P31.5 milyones?
Kon patuyangan si Corona, ipahamtang niyang lapad nga amnesia. Gusto niya nga kalimtan sa senator-judges ug sa tanang nagsunod sa impeachment trial ang nabisto niyang peso accounts sa Philippine Savings Bank. Niinsistir si Corona nga ang pagdawat sa mga ebidensiya gikan sa PSBank dakong kalapasan sa iyang katungod sa privacy.

-o0o-
Nipasangil ang mga abogado ni Corona nga ang duha ka supina nga giluwatan ni Senate President Juan Ponce Enrile batok sa PSBank, nga maoy nakapabisto sa dagko niyang peso accounts, gipasikad sa usa ka pekeng dokumento nga gipresentar sa prosekusyon. Kini bisan napamatud-an na sa buwag nga imbestigasyon sa Senado nga tinuod ang dokumento ug nga susihunon na lang kinsay naghatag ini sa prosekusyon.
Hukman sa Senado ang mosyon ni Corona dayong sugod sa presentasyon sa depensa karong Marso 12. Kon ipabilin sa senator-judges ang labing lig-ong mga ebidensiya sa prosekusyon, apiki si Corona. Kon ibasura, mag-ngisi siya.

-o0o-
Sa pag-umol sa taktika sa depensa, klarong wa mangonsulta si Corona sa iyang katiguwangan. Nga nakahunghong unta niya nga ang tinagoan nga nabisto na lisod na kaayong tabonan pagbalik. Mas makaayo niya kon mangandam na pagtubag inay mo-insistir nga pakalimtan ang mga pasangil batok niya.
Nga makiangayon lang. Kay di motugot ang katawhan, ang tinuorayng bosing sa impeachment trial ni Corona, nga hukman ang kaso sa technicalities, sinalikway ang tinuorayng unod sa kasayurang nahibaw-an sa husay. Ang kaugmaon ni Corona di angayng hukman pinasikad sa kangilngig sa mga abogado sa depensa ug sa prosekusyon, ni sa kahimtang sa panghunahuna sa pipila ka senator-judges, kon dili sa kamatinud-anon ni Corona pagsilbi sa katawhan ug sa iyang kahaom pagpadayon pagduma sa Korte Suprema. O sa kakuwang nila. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for March 4, 2012

2012-03-02T22:55:00.000-08:00

Si Miriam sa ICC

Nikatap ang text messages nga nagpasidaan nga makahatag og dakong kauwawan sa nasud si Senador Miriam Defensor Santiago kon mahinayon paglingkod sa International Criminal Court (ICC). Si Santiago uban sa laing lima ka bag-ong napiling mga maghuhukom sa ICC gitakdang moasumir karong Marso 11, bisperas sa pagsugod sa mga abogado ni Chief Justice Renato Corona pagpresentar sa ilang mga saksi ug ebidensiya sa pagpadayon sa impeachment trial sa Senado.
Nananghid si Santiago nga di una siya makatrabaho sa ICC. Kay tandugon ang kahimtang sa iyang panglawas. Apan ang tinuorayng hinungdan, nikumpisal si Santiago, mao nga ganahan siyang makaapil sa botasyon pag-absuwelto o pagkonbikto ni Corona.

-o0o-
Ambot mosugot bang ICC nga mabakante ang katungdanan ni Santiago sud sa pila ka buwan. Kay kon subayon ang kalendaryo sa impeachment court, mahimong molapas pa sa Hunyo ang husay. Ang mga abogado ni Corona nangayo og unom ka semana sa paghingpit sa ilang presentasyon.
Sama sa prosekusyon nga naabtan og dul-an sa tulo ka buwan pagsumiter sa mga mga saksi ug ebidensiya, ang senator-judges di makabuot kanus-a mahuman ang depensa. Labi na nga may nag-ung-ong pang kaso sa Korte Suprema sa dollar accounts ni Corona sa Philippine Savings Bank. Nahibawong daan si Santiago sa paglusad sa iyang kandidatura sa ICC nga, kon modaog, maputol ang iyang termino sa Senado.

-o0o-
Talagsaon ang kadaogan ni Santiago sa piniliay sa ICC niadtong Disyembre 12 sa niaging tuig nga gihimo sa New York. Siya ang labing unang babaye nga maghuhukom gikan sa Asya. Ubos sa mga lagda, kinahanglang dunay labing menos unom ka babaye ug unom ka lalaki sa tanang 18 ka maghuhukom sa ICC.
Si Santiago ang nanghawod sa unang hugna sa botasyon, nakakuha og 79 sa 104 ka balidong boto. Siya ang labing unang napili sa 18 ka kandidato sa unom ka bakanteng lingkoranan sa ICC. Nakumbinser ni Santiago ang mga botante nga eksperto siya sa international law ug lapad ang iyang kasinatian isip huwes.

-o0o-
Kon may naghunahuna man paglusad og kampanya batok niya, lisod ang pagtangtang ni Santiago gikan sa ICC. Hangtod sa 2021 ang iyang termino, mas taas kay kang Presidente Aquino (2016) ug kang Corona kon ma-absuwelto siya (2018). Matangtang lang si Santiago sa ⅔ nga mayoriya sa iyang kaubanang mga maghuhukom ug ⅔ sa 120 ka nasud nga sakop sa ICC.
Matangtang ang maghuhukom kon mapamatud-an nga nakahimo og seryuso nga kalapasan sa iyang katungdanan o di na takos nga mopadayon sa iyang gimbuhaton. Ma-disqualify siya kon mayoriya sa kaubanang mga maghuhukom makumbinser nga di siya makiangayon sa paghupot sa usa ka kaso. Ang usa ka maghuhukom sa ICC mahimo sab nga boluntaryo nga mo-resign. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for March 3, 2012

2012-03-01T21:12:00.000-08:00

Taktak sa pamakak

Si Delsa Flores nagtrabaho isip court interpreter sa Regional Trial Court Branch IV sa Panabo City, Davao del Norte. Sama sa ubang kawani sa gobyerno, nisumiter siya og statement of assets, liabilities and net worth (SALN) matag tuig. Niadtong 1995, gipasakaan siya og kaso tungod sa pasangil nga namakak sa iyang SALN.
Giangkon ni Flores nga nakalimtan niya pagbutang sa SALN sa 1991, 1992, 1993, 1994 ug 1995 ang iyang gipanag-iya nga stall sa merkado. Nga iyang gipaabangan ni Rodolfo Luay ug nahimong dugang tinubdan sa iyang kita. Nitanyag si Flores sa pagkurihir sa sayop sa iyang SALN. Apan ang Korte Suprema nitaktak niya sa puwesto.

-o0o-
Ang kaso ni Flores maoy labing dakong tunok sa depensa ni Chief Justice Renato sa iyang impeachment trial sa Senado. Ang pangugat sa iyang abogado nga si retired justice Serafin Cuevas nga mahimong kurhian ni Corona ang bisan unsang kasaypanan sa iyang SALNs mosumbalik sa iyang kliyente.
Kon tinuod pa nga kakurhian ang SALN, nganong wa man tugoti si Flores sa pagbutang sa iyang stall sa merkado isip usa sa tinubdan sa iyang kinitaan? Kon gitaktak sa Korte Suprema si Flores isip Interpreter III sa korte sa iyang pagpamakak sa SALN, nganong di man mapahamtang ang samang lagda batok sa labing taas nga opisyal sa labawng hukmanan?

-o0o-
Duna hinuoy laing atraso si Flores. Napamatud-an siya sa Korte Suprema nga nidawat og suholan gikan sa local government unit sa Panabo sa Mayo 16-31, 1991 bisan nagtrabaho na siya sa korte. Bisan P1,000.80 ray nadawat ni Flores, nga iyang gigamit pagpakaon sa iyang pamilya ug pagpa-eskuyla sa iyang mga bata, gikonbikto siya sa kasong dishonesty.
Nipatigbabaw sa pagkakonbikto ni Flores ang tanang mahistrado: Silang Chief Justice Andres Narvasa ug Associate Justices Hilario Davide Jr., Teodoro Padilla, Florenz Regalado, Flerida Ruth Romero, Josue Bellosillo, Jose Melo, Reynato Puno, Jose Vitug, Santiago Kapunan, Jose Mendoza, Ricardo Francisco, Regino Hermosisima, Jr., Artemio Panganiban, ug Justo Torres, Jr.

-o0o-
Angay hinuong panaminan ni Corona ang tambag sa mga nag-una niya sa ilang pagpasabot sa pagtaktak ni Flores sa katungdanan: "Ang tanang opisyal ug kawani sa gobyerno kinahanglan sa tanang higayon kapaninglan sa katawhan, moalagad nila uban ang hingpit nga responsibilidad, kaligdong, kamatinud-anon ug katakos, mopatigbabaw sa paghigugma sa nasud ug hustisya, ug mopuyo og yanong mga kinabuhi.
"Angayng mas magbantay ang mga opisyal ug mga kawani sa hukmanan, kinahanglan nga di sila masaway ug madudahan, gawasnon sa bisan unsang pasangil sa kahiwian di lang sa pagtuman sa ilang katungdanan kon dili apil na sa inadlaw nilang kinabuhi. Kinahanglan sab sila nga mopatigbabaw sa maayong pamatasan sa tanang higayon aron nga di nila ma-eskandalo ang publiko." [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for March 1, 2012

2012-02-28T21:59:00.000-08:00

Moatubang o motago?

Karong nipahuway nang prosekusyon pagpresentar sa ilang mga saksi ug mga ebidensiya sa impeachment trial ni Chief Justice Renato Corona, kinahanglang hukman sa depensa ang usa sa labing dako nilang kalibogan: Angay bang palingkuron si Corona sa witness stand aron maoy mangunay pagtubag sa tanang mga pasangil batok niya?
Niangkon ang mayoriya sa mga abogado ni Corona nga ilang gitambagan ang ilang kliyente nga siya ang labing takos nga manalipod sa iyang kaugalingon. Apan pipila nila nabalaka nga ang pag-atubang ni Corona sa husay makadaot sa ilang kawsa. Si Corona wa pay desisyon, gitugyan ang pangutana sa iyang mga abogado. Niabot nang higayon nga labing gikahadlokan sa depensa.

-o0o-
Wa mahadlok ang mga abogado ni Corona nga binastusan siya sa pag-atubang sa impeachment court. Samtang may kahigayonan nga ma-insultohan siya, di tingali sa prosecutors nga labihan kahipos atol sa mga husay kon dili sa senator-judges nga mahimong di managana pagpangasaba niya, makaseguro si Corona nga makakuha og simpatiya sa publiko kon di makiangayon ang pag-atiman niya.
Labing gikahadlokan ni Corona ug sa iyang mga abogado mao nga di silang kabuot sa mga pangutana sa senator-judges, way kulba ang prosecutors kay manghilom man dayon sa lecture ni retired justice Serafin Cuevas. Mahimong makahatag si Corona og bag-ong kasayuran nga mosangpot na hinuon sa pagsanga-sanga sa mga pangutana.

-o0o-
Kon di sab moatubang si Corona ug pasagdan lang ang iyang mga abogado nga maoy motubag sa tanang mga pasangil batok niya, matulisok siya sa publiko--nga maoy tinuod nga gihangad sa senator-judges--nganong wa motuman sa iyang pasalig nga wa siyay gitagoan ug nga iyang pangunayan paglimpiyo sa iyang ngan ug kadungganan.
Wa mag-inusara si Senate President Juan Ponce Enrile sa iyang baruganan nga mas makaayo sa tanang hingtungdan kon, inay motago, moatubang si Corona sa husay. Aron personal nga ipasabot iya bang tanang titulo ug bank accounts nga napakita sa prosekusyon ug nganong wa man niya ibutang sa iyang statement of assets, liabilities and net worth (SALN)?

-o0o-
Dako ang tentasyon alang ni Corona ang pagpadayon sa ila nang nasugdan nga taktika pagpanalipod sa iyang kaugalingon pinaagi sa technicalities ug paglangay-langay. Karong nipahuway nang prosekusyon, mas mabantang na sa tanang nagsunod sa husay kon bitik-bitikon lang gihapon og technicalities ang ilang kaugalingon aron pagdugang sa kalangay sa husay.
Hinaot nga may igong kaisog ug kaligdong si Corona sa pagbarug pagpangunay pagpanalipod sa iyang kaugalingon atubangan sa impeachment court. Hinaot nga di na siya magpalaban sa Korte Suprema nga padayon niyang gikontrolar. Kay bisan sa pag-ulug-ulog sa iyang mga abogado sa mahigalaon nilang senator-judges, ang labawng hukmanan padayon nga gi-apura ni Corona sa pagpahunong ug pagbasura sa legalidad sa nagpadayong impeachment trial. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for February 29, 2012

2012-02-28T00:29:00.000-08:00

Pakita sa braso

Imbitado si Chief Justice Renato Corona sa prayer rally sa Iglesia ni Cristo (INC) sa Luneta. Apan sa adlaw mismo sa kalihokan, giingnan siya sa kadagkoan sa INC nga di na lang patambungon. Sa pikas nga bahin, si Presidente Noynoy Aquino wa makadawat og imbitasyon gikan sa INC. Igo lang siyang giingnan nga imbitado ang tanan. Nakahukom ang presidente sa di pagtambong.
Niangkon ang kadagkoan sa INC nga lunsay nga relihiyuso ang kalihokan. Gipasidan-an ang mga modiskurso sa di paghisgot sa politika. Apan nipasabot sab ang INC nga ang ilang mga mensahe gipaagi og mga pasumbingay. Unsa may mensahe sa pag-imbitar ug pagbakwi sa imbitasyon ni Corona ug sa wa pag-imbitar ni Aquino?

-o0o-
Kon gusto sa INC nga pahinumdoman ang tanang hingtungdan sa kadako sa ilang puwersa, nilampos sila. Ang kadaghan sa mga nanambong sa ilang kalihokan sa Luneta sa Manila ug sa Fuente Osmeña sa Dakbayan sa Sugbo nakapalab-as sa ilang pangangkon nga maka-garantiya sila og duha ka milyon ka boto sa ilang paluyohan nga mga magpapili sa nasudnong mga katungdanan.
Pipila ka lokal nga politiko sa Sugbo di hinuon modason sa ilang pangangkon. Pila ka piniliay ang nilabay, ang lokal nga kadagkoan sa INC nipasalig pag-awhag sa ilang mga sakop pagbotar sa mga politiko nga ilang napilian. Nakatag-an ka, nangapilde ang mga politiko nga ilang gipasaligan.

-o0o-
Kon tinuod nga usa sa katuyoan sa pagpakita sa dakong puwersa mao ang pagpadayag sa ilang kahimangod sa gidangatan sa pinangga nilang sakop nga si kanhi direktor Magtanggol Gatdula sa National Bureau of Investigation (NBI), sayop ang INC. Si Gatdula gilambigit sa kasong pagpanagit ug pagpangilkil sa usa ka Haponesa nga ilegal nga gitanggong sa NBI. Tinuod o dili ang pasangil, INC o dili si Gatdula, kinahanglang aksiyonan ni Aquino ang kaso.
Si Aquino mismo wa motuki sa merito sa kaso. Igo lang niyang gimandoan si Gatdula pagbalhin sa Haponesa ngadto sa kustodiya sa Buro sa Imigrasyon. Gisupak siyang Gatdula. Gitaktak niya si Gatdula tungod sa insubordination. Si Gatdula mismo niangkon nga di na siyang kapabilin sa katungdanan human nawad-i og pagsalig si Aquino niya.

-o0o-
Kining mga huhungihong sa tinuorayng mensahe sa prayer rally sa INC makapahinumdom nato unsa kalisod ang pag-balanse ni Presidente Aquino sa nagkasungi nga mga interes nga nag-bira-bira sa iyang pamunoan. Di niya mahimong tagbawon ang tanan. Ang ato lang pangaliya nga may katakos ug kaisog siya sa pagpatigbabaw sa kaayuhan sa labing daghan.
Kon tinuoray nga nagpaluyo ang INC ni Corona, gawasnon silang mopadayag sa ilang baruganan. Apan mahimong mahagit lang nila ang mga dumadapig ni Aquino, nga mas daghan kay sa INC, sa pagpadayag sab sa ilang ka wa nay pagsalig ni Corona. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for February 28, 2012

2012-02-26T23:58:00.001-08:00

Kakak si Enrile

Nagdumili ang Senado pagsupina sa mga mahistrado sa Korte Suprema sa nagpadayong impeachment trial ni Chief Justice Renato Corona tungod sa kabalaka nga balibaran ang ilang supina. Matod ni Senate President Juan Ponce Enrile di siya andam nga mopatawag sa Armadong Kusog aron pagpatuman sa supina kon di motambong sa husay ang mga mahistrado.
Nipasabot si Enrile nga gusto niyang likayan kutob sa mahimo nga magkabangga ang impeachment court ug ang labawng hukmanan. Bisan gipahinumdoman na siya sa prosekusyon nga nidaog ang Senado niadto sa pagpatawag sa mga opisyal sa buwag nga sanga sa gobyerno, si Enrile niinsistir nga mahimo lang gihapon silang balibaran sa Korte Suprema.

-o0o-
Gisukwahi ni Enrile ang iyang kaugalingon sa pagsugod sa impeachment trial niadtong Enero 16. Kanus-a nipasidaan siya nga kusganong panalipdan sa Senado ang mandato sa konstitusyon nga ila ra ang bugtong nga gahom sa paghusay sa mga kaso sa impeachment ug nga ilang gamiton ang tanang gahom pagtuman sa ilang tahas.
Maayo tingaling pahinumdoman si Enrile nga siya ang nagsupina sa statement of assets, liabilities and net worth (SALN) ni Corona ug sa clerk of court sa Korte Suprema ug nga, bisan sa pasiunang panagana ni Clerk of Court Atty. Enriqueta Esguerra-Vidal ug tungod sa pag-insistir sa senator-judges, nasumiter ang dugay nang gitagoan nga SALNs.

-o0o-
Wa managana si Enrile pagluwat sa supina bisan sa kahigayonan nga balibaran sila sa labawng hukmanan. Maisugon siyang nidemanda nga itugyan ni Vidal ang SALNs bisan sa kahigayonan nga magpasalipod si Vidal sa mga lagda ug mga resolusyon sa Korte Suprema nga nagdili sa pagpagawas sa SALNs nga way pagtugot sa mga mahistrado.
Apan dihang niawhag nang prosekusyon nga supinahan ang mga mahistrado, nibalibad na si Enrile. Nikalit lang pagtumaw ang iyang panagana sa panagbangga sa duha ka institusyon nga wa makapugong niya sa pagluwat sa nahaunang supina nga nahisgutan sa ibabaw.

-o0o-
Gani, dihang niluwat ang Korte Suprema og indefinite nga temporary restraining order (TRO) batok sa pag-abli sa dollar accounts ni Corona sa Philippine Savings Bank, gikumbinser ni Enrile ang mayoriya sa senator-judges pagduko sa TRO.
Nganong nikalit man lang og kakak si Enrile? Nganong nawagtang na man ang kaisog pagpanalipod sa eksklusibong gahom sa Senado sa paghusay sa mga kaso sa impeachment? Nilampos ba ang mga abogado ni Corona sa paghudlat ni Enrile pinaagi sa gibalikbalik nilang pasidaan sa mistrial? Nitalaw ba gyod o nagpadugang lang sa pusta?

Kon labihang hadloka gyong Enrile nga ikabangga ang labawng hukmanan, nga andam siyang moyango sa TRO ug ubang sukwahi nga kamandoan, unsaon pa man niya pagbalibad kon ang Korte Suprema mopatigbabaw sa laing petisyon ni Corona, nga hangtod karon maoy nagduma sa hukmanan, nga hunungon nang impeachment trial? [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for February 27, 2012

2012-02-25T23:20:00.001-08:00

Konbikto si Corona

Kon mohunong nang prosekusyon pagpresentar og mga saksi ug ebidensiya human sa ilang kalamposan pagmatuod sa Article 2 sa kasong impeachment batok ni Chief Justice Renato Corona, mayoriya sa mga senador mobotar pagkonbikto sa sinumbong. Apan ang pangutana: Makakuha ba ang prosekusyon og 16 ka boto nga maoy gikinahanglan pagtangtang ni Corona gikan sa Korte Suprema?
Bisan sa mga bulilyaso sa prosecutors, bisan sa kangilngig sa mga abogado ni Corona ug tungod sa tabang sa pipila ka senator-judges, napagawas sa Senado ug nahibaw-an sa publiko ang statement of assets, liabilities and net worth (SALN), mga titulo sa yuta ug kabalayan, income tax returns (ITRs) ug bank accounts ni Corona. Nabalaka hinuon ang prosekusyon nga di sama kalig-on ang ilang mapakita nga mga saksi ug ebidensiya sa ubang articles of impeachment.

-o0o-
Matod ni House Prosecution Panel Spokesman Erin Tañada gipaningkamotan nila nga makapresentar og mga saksi ug ebidensiya nga labihan kalig-on batok ni Corona nga way laing kapilian ang labing menos 16 ka senator-judges, bisan sa ilang politikanhong kahugpongan ug mga ambisyon, gawas sa pagkonbikto niya.
Masaligon si Tañada nga igo nang ilang nahimo sa Article 2: Napamatud-an nilang namakak si Corona sa iyang kabtangan ug mga utang, napakita nilang mga yuta, kabalayan ug bank accounts nga gitagoan ni Corona ug sa iyang asawang si Cristina, ug bisan ang mga natabonan ni Corona--iyang dollar accounts sa PSBank ug mga dokumento sa Korte Suprema sa pagsuway pagpalayas ni kanhi presidente Gloria Arroyo sa niaging tuig--makatabang sa argumento nga di siya haom sa puwesto.

-o0o-
Kay politikanhong proseso man ang impeachment, makatabang nato ang pag-ila-ila sa 23 ka senator-judges:

Unom ang magpapili pag-usab sa 2013 (silang Alan Peter Cayetano, Chiz Escudero, Gringo Honasan, Loren Legarda, Koko Pimentel ug Sonny Trillanes);

Unom di nang kadagan human mapupos ang termino karong 2013 (Ed Angara, Joker Arroyo, Johnny Enrile, Ping Lacson, Kiko Pangilinan ug Manny Villar;

10 magpabilin hangtod sa 2016 (Pia Cayetano, Frank Drilon, Jinggoy Estrada, TG Guingona, Lito Lapid, Bongbong Marcos, Serge Osmeña, Ralph Recto, Bong Revilla ug Tito Sotto); ug

Si Miriam Defensor Santiago nagpaabot sa pagsugod sa iyang termino sa International Criminal Court (ICC).

-o0o-
Sa akong ubos nga paniid, segurong mokonbikto ni Corona ang mga alyado ni Presidente Noynoy Aquino nga silang Drilon, Guingona, Lacson, Lapid, Osmeña, Pangilinan, Recto ug Trillanes. Ang mga alyado ni Binay di sab ganahang tulisukon nga mga "manluluwas" ni Corona: Escudero, Estrada, Legarda ug Pimentel. Silang Angara ug Enrile mokonbikto tungod ug alang sa politikanhong kaugmaon sa ilang mga anak.
Segurong mo-absuwelto ni Corona silang Arroyo, Marcos ug Revilla. Way klaro silang Honasan, Santiago, Sotto ug Villar. Ang duha ka Cayetano maoy mohingpit sa 16 ka botong gikinahanglan pagkonbikto. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for February 26, 2012

2012-02-24T22:39:00.001-08:00

Kultura sa pagpa-ulipon

Samtang nagsaulog ang nasud sa ika-26 nga sumad sa paglingkawas sa katawhang Pilipinhon gikan sa diktadura ni Ferdinand Marcos pinaagi sa malinawon nga People Power Revolution, gipahinumdoman si Presidente Noynoy Aquino nga dunay nagngutngot nga suliran nga kinahanglang iyang tutokan ug sulbaron sa labing daling panahon.
Kapin sa 200 ka overseas Filipino workers (OFWs) sa Taiwan nikiha sa labor brokers nga nipaburot pag-ayo sa ilang utang ug nihikaw sa ilang suholan sud na sa pila ka buwan. Ang class suit gisusi na karon sa prosecutors sa Taiwan. Kon makadaog ang mga Pinoy, daghang langyaw nga mga trabahante sa Taiwan ang mosunod nila.

-o0o-
Segun sa Central News Agency (CNA) sa Taiwan, ang OFWs nakatrabaho sa Hsinchu Science Park sa amihanang Taiwan. Nialsa sila dihang gipugngan ang ilang suholan aron pagbayad sa makalilisang nga interes sa ilang utang sa labor brokers.
Dakong opisyal sa Department of Justice (DOJ) sa Pilipinas nitug-an sa CNA nga kon kapamatud-an ang kaso sa OFWs, kapasanginlan ang mga sinumbong og human trafficking. Ug tungod sa kadagko sa mga negosyo ug katungdanan sa mga sinumbong, mahimong maapektahan ang pagpada sa Pilipinas og mga trabahante ngadto sa Taiwan.

-o0o-
Di ni maoy unang kaso sa pangabuso sa Taiwanese nga labor placement agencies sa OFWs. Kon way himuon si Presidente Aquino, di ni maoy kataposan. Bisan sa mga balaod pagpanalipod sa OFWs gikan sa madaugdaugon nga placement fees--nga nagtakda nga ang placement fee kinahanglang di molapas sa usa ka buwan nga suholan sa mga trabahante--padayong gitulis sa atubangan ang OFWs.
Nahibaw-an sa CNA gikan sa usa ka labor broker nga ang OFW kinahanglang moggasto og labing menos P100,000 aron makatrabaho sa Taiwan. Kini bisan ang binuwan nga suholan P15,000 ra. Kay wa may kuwarta, ang OFW mapugos pagdangop sa mapahimuslanong labor brokers. Nga gawas nga mopaburot sa ilang utang, di pa gyod motuman sa trabaho ug suholan nga nahimutang sa kontrata.

-o0o-
Ang pait nga kamatuoran mao nga kining pangabuso batok sa OFWs nahibaw-an sa mga buhatan sa gobyerno sa Pilipinas. Kansang mga opisyal naanad na sa paglingiw ug pagkumbinser sa ilang kaugalingon nga ang OFWs ang nagkinahanglan og trabaho ug busa di kapamugos pagpatuman sa mga lagda.
Ang kultura sa pagpa-ulipon sa mga langyaw gipadayon sa pamunoang Aquino. Wa mosaway ang Malakanyang sa pagpamatay sa Libya sa iyang kaugalingong katawhan niadto ug sa Syria karon tungod sa kahadlok nga bawosan ang atong OFWs.
Unsaon man nato paglingkawas kon ang atong kadagkoan maoy mag-una-una paglawog sa atong mga trabahante ngadto sa mga langyaw ug maoy moggapos sa atong mga kamot kon ang mga biktima, nga atong gi-ulug-ulogan pagtawag nga "Bag-ong Mga Bayani," magpakitabang na? [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for February 25, 2012

2012-02-23T23:34:00.001-08:00

Bayaning Pilipino

Sa unang adlaw sa klase isip tinun-an sa medisina sa Cebu Institute of Medicine (CIM) sa Dakbayan sa Sugbo, si Roel Z. Cagape gipangutana sa iyang magtutudlo nganong mag-doktor siya. Lahi sa kasagaran sa iyang classmates nga niangkon nga gusto silang mag-dato ug makahatag og haruhay nga kaugmaon sa ilang pamilya, si Roel niingon nga gusto siyang mobalik sa iyang lalawigan sa Sarangani aron makatambal sa labing kabos nga mga pasyente.

Gikataw-an si Roel sa iyang classmates. Giingnan gani sa iyang magtutudlo nga mausab rang iyang panglantaw kon maglisod na pagtiwas sa medisina. Dihang na-doktor na, sukwahi sa pasidaan sa iyang kaubanan, si Roel nibalik sa Sarangani ug nagsugod pagpanambal sa mga pasyente nga di kabayad niya.

-o0o-
Human sa 20 ka tuig, si Roel nagpabilin pa sa Sarangani. Inay maghuwat sa labing nagkinahanglan nga mga pasyente, siya ang nikatkat sa kabukiran aron pagpangita ug pagtambal nila.

Tungod sa kalayo sa mga tambalanan gikan sa bukirang mga barangay, ug sa kakuwang sa sakyanan, ang mga pasyente gilukdo intawon sa ilang kaparyentihan. Maong kasagaran di nang kaabot ang mga pasyente nga buhi, ug hastang mga naglukdo mamahimo na sang pasyente tungod sa grabeng kakapoy inig abot sa patag. Mao ni nakaaghat ni Roel pagsugod sa "Ambulansiyang Kabayo."

-o0o-
Gipakaingon ni Ellen Nisperos nga igo nang iyang pagsilbing interpreter alang sa pipila ka bungol nga may kaso sa korte, subay ni sa proyekto sa ilang simbahan pagtabang sa katawhang may kakulian sa panglawas. Hangtod nga namatikdan ni Ellen ang pagdaghan sa mga bungol nga gipamatay ug gipanglugos sa Malaybalay City, Bukidnon.

Gawas sa pagtudlo nila, si Ellen nakakita sa panginahanglan pagtukod og dormitoryo nga kapuy-an sa mga tinun-an aron nga mas luwas gikan sa mga tawong di kasabot ug magpahimus nila. Napugos si Ellen pagpananghid sa iyang tinuod nga pamilya aron itingob ang panahon pagduma sa dormitoryo, pagtudlo ug pagsilbing tingog sa bungol niyang mga tinun-an.

-o0o-
Silang Dr. Roel Z. Cagape ug Ellen Nisperos duha lang sa mga gipasidunggan sa Gawad Geny Lopez Jr. Bayaning Pilipino Awards (Regional Level alang sa tibuok Kabisay-an ug Mindanao) niadtong Huwebes sa gabii sa ABS-CBN Broadcast Complex, sa Jagobiao, Mandaue City.
Ubang gipasidunggan mao silang Dr. Ramon G. Zarceno sa Iloilo City; Carlito "Karl" M. Gaspar sa Redemptorist Seminary, Cebu City; Rodelio "Waway" Linsahay Saway, Sr. sa Lantapan, Bukidnon; Joesie Abo-Abo Durango sa Cabadbaran, Agusan delo Norte; Zoilo Jayobo Pinongcos, Jr. sa Leganes, Iloilo; Rebecca G. Ouano sa Banilad, Cebu City; Nelly Tabor Mantac sa Matalam, Cotabato; ug Noaima D. Dimangadap-Metmug sa Kalawi, Lanao del Sur.
Taliwa sa naghitak nga mga eskandalo sa pagpahimus ug pangurakot, sabyag sa lab-as nga tubig ang mga sugilanon sa mga Bayaning Pilipino. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for February 24, 2012

2012-02-23T00:04:00.001-08:00

Cuevas ug Enrile

Hangtod karon, daghan pang nahibung sa desisyon ni Senate President Juan Ponce Enrile pagbabag sa testimoniya sa opisyal sa Philippine Airlines mahitungod sa daghang pabor nga padayong gipahimuslan ni Chief Justice Renato Corona ug sa iyang asawang si Cristina gikan sa PAL samtang nag-ung-ong sa Korte Suprema ang kaso sa kompaniya sa negosyanteng si Lucio Tan.
Ang House Prosecution Panel niingon nga sukwahi ni sa pagtugot ni Enrile sa ilang mga ebidensiya nga wa direktang mahisguti sa Article 2 sa kasong impeachment. Ang mga abogado ni Corona niingon nga gipul-an na si Enrile sa pag-abuso sa prosekusyon sa "liberality" sa impeachment court.

-o0o-
Duna koy itanyag nga katin-awan sa makapahibung nga pagbalitok ni Enrile sa ilang nasugdan nga pagdawat sa tanang ebidensiya nga makatabang sa senator-judges paghusay sa mga pasangil batok ni Corona. Nikalit lang og kasuko si Enrile sa prosekusyon dihang sunudsunod nga nabisto ang tinuod niyang edad:

Gisukmatan niyang Sugbuanong private prosecutor nga si Arthur Lim kon nagtuo bang gi-angu-ango na siya sa pangedarong 88 human nakalimot nga maoy nagsugo sa opisyal sa Bank of the Philippine Islands pagtugyan og mga dokumento, dihang gisubli ang transcript sa husay napamatud-an nga sakto si Lim; ug

Gikasab-an niyang batan-ong House prosecutor, si Sherwin Tugna, sa pagtawag sa "sunod" nilang saksi sa Article 3 kay niinsistir nga "una" to nilang saksi, human sa pila ka gutlo napamatud-ang sakto si Tugna.

-o0o-
Wa pa gani kabuylo sa pagsaulog silang Lim ug Tugna sa ilang kadaogan batok ni Enrile, namatikdan nga mas taas nang tingog ni Enrile, mas masuk-anon nang iyang sinultihan ug mas kusog nang hapak sa gavel. Timaan na diay to sa iyang pagpul-ong sa Article 3.
Dihang gibalibaran ni Enrile ang testimoniya ni PAL Vice President Enrique Javier, wa niya tuguti si Tugna sa pagpasabot sa iyang baruganan. Dihang nitabang pagpasabot si Lead House Prosecutor Niel Tupas Jr., gisalikway sab siyang Enrile ug gitawag na hinuon ang Article 3 nga "basura."

-o0o-
Sa mga sipyat ni Enrile, gidasonan siyang retired justice Serafin Cuevas. Ambot nag-ulug-ulog ba lang, o managsama gyong nakalimot, gipasaligan ni Cuevas si Enrile nga wa siya mangayo og mga dokumento sa BPI ug nga si Javier ang unang saksi sa Article 3. Dihang napamatud-ang sayop si Enrile, wa nay tingog si Cuevas, bisan ek na lang.
Bisan sa mga pasidungog sa iyang katakos ug kalantip, si Cuevas dunay iyang bahin sa mga bulilyaso. Iyang cross examination ni BIR Commissioner Kim Henares nakabisto ug nakabasura sa ilang plano pag-usab sa statement of assets, liabilities and net worth (SALNs) ni Corona ug si Cuevas ang nitanyag pagkuha sa tanang bank records ni Corona sa BPI, nga iyang gidalidali pagbakwi human tawgi ni Corona. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for February 23, 2012

2012-02-21T23:28:00.000-08:00

Mas maayong sulbad

Bisan nagkayamukat ang pagpatuman sa orihinal nga Pantawid Pasada Program, ang paghatag og fuel subsidy ngadto sa mga drayber sa public utility jeepneys (PUJs) ug tricycles sa niaging tuig, gipahibawo sa Malakanyang ang pagpatuman sa ikaduhang hugna sa programa karong buwana. Kay wa may gipahibawo nga bisan unsang kausaban sa mga lagda, may sukaranan ang kahadlok nga samang kaguliyang ang masinati karong tuiga.
Maong mabanhaw na sab ang mga pangutana kon nagtinguha ba gyod ang pamunoan ni Presidente Noynoy Aquino pagtabang sa transport sector, nga maoy direktang naigo sa way hunong nga pagsaka sa presyo sa lana. O gusto lang makapanagang nga wa sila magpatara sa krisis sa lana.

-o0o-
Bisan morag puol na, apan kay gibungulbungolan man sa Malakanyang, tuguting among balikon ang mga buslot sa programa nga nakapatumaw sa pagduda kon pagtabang ba sa PUJ ug tricycle drivers ang tuyo sa Pantawid Pasada:

Gamay rang subsidy (P1,050 sa matag PUJ driver ug P150 sa matag tricycle driver) apan hasol ug langayng makuha;

Dagkong dakbayan ug kalungsoran ray may kahimanan pagbasa sa smart cards, nga maoy agian sa subsidy, busa maglaway lang intawon sa benepisyo ang mas tabanganan unta nga mga drayber sa hilit nga mga dapit; ug

Ang gipanghatagan sa smart cards mao ang operators, nga ang pipila wa motugyan sa benepisyo sa ilang drivers.

-o0o-
Ang Department of Energy (DOE) nipahibawo nga nasudlan na og kuwarta ang 1,200 ka smart cards. Gipasabot sa DOE nga anam-anam ang pagpasud sa kuwarta pinasikad sa kataposang numero sa license plate numbers gikan sa 0 ngadto sa 9.
Sama sa naandan, hanap ang pahibawo sa DOE. Lukop nasud bang pagpasud sa kuwarta? O magsugod lang gihapon sa Metro Manila ug pila pa ka buwan gikan karon modagayday sa Sugbo ug ubang mga lalawigan? Maong nahadlok ko nga, sama sa niaging tuig, mahurot na sang krudo sa mga drayber pagsusi nasudlan na bang ilang cards o wa pa ba.

-o0o-
Makumbinser lang ni Presidente Aquino ang katawhang Pilipinhon nga lunsay ang iyang tinguha pagtabang sa mga naigo sa krisis sa lana kon usbon ang salikwaot nga pagtuo nga ang PUJ ug tricycle drivers ray biktima. Gawas sa transport sector, igo ang tanan, apil nang mga mag-uuma ug mga mamumuo, nga maoy kinabag-an sa populasyon, kay ang kamahal sa lana nisangpot sa pagsaka sa presyo sa inadlawng palaliton ug paghiyos sa tinuorayng bili sa inadlawng kinitaan.
Sa ato pa, mas kapanalipdan ang katawhan sa krisis sa lana pinaagi sa pagsubli sa hingpit nga kagawasan sa mga kompaniya sa lana pagpaburot sa ilang ginansiya ug sa pagpaburot sa expanded value added tax nga makolekta sa gobyerno sa matag saka sa presyo sa matag litro sa lana. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for February 22, 2012

2012-02-20T23:48:00.000-08:00

Nanghuy-ab ni Enrile

Si Senate President Juan Ponce Enrile nakalimot sa iyang trabaho isip presiding officer sa impeachment trial. Si Enrile nakalimot nga si Chief Justice Renato Corona ang ilang gihusay. Gipakaingon ni Enrile nga siya pa gihapon ang berdugo sa martial law nga mahimong mangespiya sa bisan unsang misteryo nga makadapit sa iyang pagtagad.
Nga maoy usa sa posibleng katin-awan nganong nikalit lang paghukom si Enrile nga siya ray mangutana sa ilang gipatawag nga mga opisyal sa Philippine Savings Bank (PSBank) sa unang duha ka takna sa husay niadtong Lunes. Gipasal-ot lang niya og kadiyot si Senador Miriam Defensor Santiago. Nga, sama niya, napakyas pagpugong sa higanteng panghuy-ab sa salida.

-o0o-
Gilamian pag-ayo si Enrile sa iyang pagsukitsukit nga human siya nahutdan og pangutana ni PSBank Katipunan Branch Manager Anabelle Tiongson, gipapuli niya sa witness stand ug gisunod paggaling ang PSBank President Pascual Garcia III. Alang ni Enrile, labaw siya sa ubang senator-judges nga may limitasyon sa oras sa ilang mga pangutana ug mga diskurso. Tuod man, way bisan usang nangahas pagbaraw ni Enrile. Napugos lang si Enrile sa kasamtangang pagputol sa duka niyang salida sa labing menos duha ka higayon, kanus-a gidudahang nituman siya sa sugo sa lawas.
Dihang nakabantay sa kataas na sa oras nga iyang nausik, napugos si Enrile pagpasabot nga ang iyang mga pangutana motukas sa misteryo sa tinubdan sa dokumento nga gisumiter sa prosekusyon pagpa-supina sa dollar accounts ni Corona.

-o0o-
Gipakaingon ni Enrile nga natuman ang iyang tahas dihang niangkon si Pascual nga gi-audit sila sa Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP) ug Anti-Money Laundering Council (Amlac) gikan sa Oktubre hangtod sa Disyembre 2010 ug nga ang representante sa Amlac, si Jerry Leal, nangutana mahitungod sa bank account ni Corona sa Katipunan Branch.
Haskang lipaya sa mga abogado ni Corona. Kon kapamatud-an ni Enrile nga ang Amlac ug di "small lady" ang tinubdan sa dokumento, kapasanginlan ang pamunoan ni Presidente Noynoy Aquino nga nigamit na sa kinatibuk-ang puwersa sa gobyerno paggukod sa iyang kaatbang.

-o0o-
Wa pa ganing kasugod pagsaulog ang mga dumadapig ni Corona, napawong dayon. Kay, sa way hikuhiko, gipasabot sa BSP nga ang ilang audit wa mangayo ni hatagi og bank accounts ni Corona ug nga si Leal igo lang nagpakisayod nganong wa maapil si Corona sa listahan sa PSBank sa politically exposed personalities (PEP). Gawas pa, ang audit gihimo kapin sa tuig sa wa pay naghisgot sa impeachment ni Corona.
Sa kataposan, nakapadayon nang husay sa merito sa kaso. Apan napandol ra sab dayon. Kay si Enrile, 88, nakalimot nga siya diay nagsugo pagpakita sa mga dokumento sa bank accounts ni Corona sa Bank of the Philippine Islands. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for February 21, 2012

2012-02-19T23:50:00.000-08:00

Gapos sa SALNs

Sa di pa molampos silang Chief Justice Renato Corona ug iyang agawon nga si kanhi presidente Gloria Arroyo paglipat sa katawhan, angay natong hinumdoman ang napakita nang mosunod nga buslot sa statement of assets, liabilities and net worth (SALNs), nga gitagoan ni Corona hangtod napugos sa senator-judges ang clerk of court sa Korte Suprema pagtahan nila:

Tanang SALNs ni Corona wa maglakip sa pirma sa iyang asawa nga si Cristina, bisan klarong may luna alang ini;

Pipila ka SALNs ni Corona wa maghisgot nga nagtrabaho sa gobyerno ang iyang asawa sa katuigan nga si Cristina gitudlo ni kanhi Arroyo sa John Hay Management Corporation; ug

Ang SALNs wa maglakip sa mga yuta ug kabalayan nga iyang napalit.

-o0o-
Karong naablihan nang peso bank accounts ni Corona sa Philippine Savings Bank (PSBank) ug Bank of the Philippine Islands (BPI), nabisto sang dakong kang-a tali sa cash in bank nga gideklarar ni Corona sa iyang SALNs ug sa aktuwal niyang mga deposito sa duha ka bangko: P3.5 milyones sa SALN sa 2010 ug P31.75 milyones sa lima ka peso accounts sa BPI ug lima ka peso accounts sa PSBank.
Wa pa ni labot sa dollar accounts sa PSBank nga nasupinahan apan di pa maablihan sa Senado tungod sa temporary restraining order sa labawng hukmanan nga giingong may $700,000 ug sa laing dollar account sa laing banko nga may $300,000.

-o0o-
Nakakuha pa gyod og bonus ang House Prosecution panel: Laing tulo ka peso accounts ni Corona nga gi-boluntaryo pagpahibawo sa presidente sa PSBank nga si Pascual Garcia III, may deposito nga P32.6 milyones, nga pulos gitak-opan ni Corona niadtong Disyembre 12, 2011, ang adlaw sa pagka-impeach niya sa House of Representatives.
Nakamatngon sa kakadudahan sa lihok ni Corona, iyang mga abogado nidalidali pagpasabot nga ang tinuod nga tag-iya sa kuwarta mao ang Basa-Guidote Enterprises nga gipanag-iya sa iyang asawa. Nga nakapahagbong nila sa laing gahong.

-o0o-
Nganong gibutang man sa ngan ni Corona ang kuwarta nga di iya? Nganong nisugot man nga maoy mohupot sa giingong kuwarta sa korporasyon nga hagbay rang giwagtang sa Securities and Exchange Commission? Iya man o sa kompaniya sa iyang asawa ang P32.6 milyones, nganong wa man ideklarar ni Corona sa iyang SALN?
Niangkong mga abogado ni Corona nga may kasaypanan ang iyang SALNs. Apan niinsistir sab nga gitugotan siya sa pagtul-id sa kasaypanan. Klarong wa mahunghongi ni Corona ang iyang mga abogado nga may mga desisyon nang iyang Korte Suprema sa susamang mga kaso. Nga ang mga sinumbong nga nangangkon nga nasayop sa ilang SALNs pulos gitaktak sa ilang puwesto sa gobyerno. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for February 20, 2012

2012-02-18T20:34:00.001-08:00

Ginawongan ni Gloria

Si Chief Justice Renato Corona di na maoy nagkontrolar sa iyang kaugalingon. Dihang nagdumili siya pag-resign human gi-impeach sa House of Representatives niadtong Disyembre 12, 2011, bisan sa daghan niyang tinagoan nga katigayonan ug ubang personal nga mga sekreto, si Corona nitahan na sa iyang kapalaran ngadto sa mas gamhanang mga tawo, kansang mga interes mapanalipdan kon magpapating siya sa katungdanan.
Ang mga diskurso ni Corona, nga mas kaamgid sa pangampanya sa nanggungis nang politiko kay sa ligdong nga mahistrado, di iya. Ang gamhanang makinarya sa propaganda nga nakabuylo na paglubog sa mga isyu batok niya gipalihok sa mga niisip ni Corona nga kataposang babag sa ilang pagkadunot sa prisohan.

-o0o-
Si kanhi presidente Gloria Arroyo ang labing dakong pildero kon makonbikto si Corona sa impeachment trial sa Senado. Kon mapalagpot si Corona sa katungdanan, wa nay makabaraw sa mga kasong plunder nga nag-ung-ong batok ni Arroyo. Mahimong masakmitan si Corona sa ilegal niyang katigayonan, apan si Arroyo kinahanglang magpasakitsakit sa tanang higayon aron di mabalhog sa tinuod nga selda.
Maong si Arroyo, labaw ni Corona, ang determinadong nanglawgaw sa impeachment trial. Gawas sa way kinutobang paglangaylangay sa husay, ginamit ang pipila ka itoy nga senator-judges, gisabwag pa gyong daghang libuglibog sa gawas sa husay.

-o0o-
Duha ang timaan nga ang makalilisang nga makinarya sa propaganda ni Arroyo ang naglihok karon alang ni Corona:

Kasagaran sa mga linya sa propaganda gisunod ra sa nahalin nang mga linya sa niaging kampanya sa piniliayng presidensiyal--nga Hacienda Luisita ang ngan sa labing dakong inhustisya batok sa mga mag-uuma ug nga may depekto gyod sa pangutok si Presidente Noynoy Aquino; ug

Kasagaran sa mga politiko, komentarista ug kolumnista nga nagpabuwa sa ilang baba pagbalaan ni Corona mao ra sab ang mga nibaligya sa ilang kalag kaniadto pagdupa sa matag nangalisbo nga transaksiyon ni Arroyo ug sa iyang mga kakonsabo.

-o0o-
Gawas nga pan-os nang mga linya ug wa nay motuo sa mga propagandista, dunay mas dakong problema ang kampanya pagpahumot ug pagluwas ni Corona: Si Corona sama ni Arroyo wa mopahibawo sa labing baho niyang mga sekreto. Mga turutot ni Arroyo niadto nagkapuliki sa nagsunudsunod nga Hello Garci, fertilizer, NBN-ZTE, Jose Pidal, poll automation ug ubang eskandalo, samang mga turutot nagkarakara karon pagtabon sa bag-ong bank accounts ug mga transaksiyon nga kalit lang mabisto.
Ngadto sa mga sinuholan: Wa pa ba mo pul-i og pamakak? Wa pa ba mo mauwaw nga hagbay rang gisalikway sa kinabag-an sa katawhan? Palabihon ba lang gihapon ang kuwarta kay sa kamatuoran? Ug hangtod kanus-a man nga magpaugat pagpabilin sa sayop nga bahin sa kasaysayan? [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for February 19, 2012

2012-02-18T07:04:00.000-08:00

Sumbalik ni Corona

Si Chief Justice Renato Corona, sama ni Presidente Noynoy Aquino, di ganahang magpatara samtang nagpadayon ang impeachment trial sa Senado. Usa ka adlaw human nideklarar si Aquino nga di na kasaligan ug angayan nang palagputon si Corona sa katungdanan kay napamatud-an na sa prosekusyon nga namakak sa iyang statement of assets, liabilities and net worth (SALN), nisumbalik si Corona pinaagi sa pagluwat sa mosunod nga mga demanda:

Ipakita ug ipasabot sab ni Aquino ang kinatibuk-an niyang SALNs ug bank accounts;

Ipakita ug ipasabot sab ni Aquino ang iyang psychological records; ug

Ipasabot sa kabataan nganong gihukman na siyang Aquino bisan wa pang katubag sa mga pasangil batok niya.

-o0o-
Angayng pahinumdoman si Corona nga siya ang sinumbong sa impeachment trial ug dili si Aquino; nga, sama sa ubang magbubuhis, gawasnon siyang mopasaka og impeachment complaint batok ni Aquino sa House of Representatives; ug nga, lahi niya, wa tagoa ni Aquino ang iyang SALNs sukad sa kongresista ug senador pa siya.

Angay sang pahinumdoman si Corona nga isyu sa kahimtang sa panghunahuna ni Aquino natuki na atol sa kampanya ug gibasura sa mga botante sa niaging piniliayng presidensiyal. Mas makatabang sab niya kon mapangutana sa mga abogado unsay gidangatan sa kandidatura ni Senador Manny Villar naghimuhimo ang iyang kampo og pekeng psychological report ni Aquino.

-o0o-
Mas dako og angayng ipasabot si Corona ngadto sa kabataan. Labi na sa iyang kaugalingong mga anak. Diin man gikan ang dakong katigayonan nga iyang gipakaon nila ug gipamalit og yuta ug kabalayan alang nila? Nganong gikan sa 2002 hangtod sa 2010 nagsige man siya og pamakak sa iyang kabtangan?
Sa pikas nga bahin, si Aquino, sama sa ubang magbubuhis, gawasnon nga mopadayag sa iyang baruganan sa nagpadayong impeachment trial. Ang pagdili sa pagtuki sa merito sa kaso gipahamtang lang batok sa senator-judges ug mga abogado sa depensa ug prosekusyon. Kon gawasnon si Coronang maghilak-hilak nga inosente siya, nganong hikawan man sa samang katungod ang mga sukwahi og baruganan?

-o0o-
Sukwahi sa pangangkon ni Corona nga andam siyang motubag, pulos pagtabon ug paglangay-langay ang iyang gihimo. Gibabagan sa iyang mga abogado ang pagpagawas sa iyang SALNs, sa mga titulo sa yuta ug kabalayan, income tax returns (ITRs) ug bank accounts. Nilampos gyod gani paggamit sa Korte Suprema aron di maablihan ang iyang dollar accounts.
Taphaw ang iyang mga tubag: Dako silag kabilin, dakog natigom sa niaging 40 ka tuig ug ang tanang katigayonan bunga sa ilang kakugi. Kon mao, nganong nagdumili man pagbutang sa tanang kabtangan sa iyang SALN? Ug kon tinuod nga labihang datoa, nganong nanabi man sa iyang kaubanan nga wa siyay kuwarta ug si kanhi presidente Arroyo ang nagpatambal sa iyang bukubuko dihang mahistrado na sa Korte Suprema? [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for February 18, 2012

2012-02-16T21:37:00.000-08:00

Pagkumbinser sa 16

Alang sa pipila ka sakop sa House Prosecution panel sa impeachment trial ni Chief Justice Renato Corona, may igo na silang ebidensiya pagkonbikto sa sinumbong. Busa mahimo na silang mohunong pagpresentar og mga saksi ug ebidensiya pagmatuod sa Article 2, nga nipasangil nga namakak si Corona sa iyang statement of assets, liabilities and net worth (SALN), sa wa nay pagtandog sa uban pang Articles of Impeachment.
Matod nila imposibleng kapanalipdan ni Corona ang higanteng kang-a tali sa iyang gideklarar nga cash in bank sa iyang SALN nga P3.5 milyones ug sa aktuwal niyang peso deposits nga P31 milyones (bisan di na maablihan ang dollar accounts nga gikatahong may deposito nga $1 milyon).

-o0o-
Apan ang ubang prosecutors nipasidaan nga mahimong wa pang kaabot og 16 ka senator-judges (ang gikinahanglan nga ⅔ nga mayoriya) ang ilang nakumbinser pagkonbikto ni Corona. Naglaom silang makahipos og mas lig-ong ebidensiya sa mosunod nga mga adlaw nga makapapas sa nagpabiling pagduda sa pipila ka senator-judges.
Matod ni House Deputy Speaker Lorenzo "Erin" Tañada III, tigpamaba sa prosecution panel, nakatabang pagpalig-on sa ilang kaso ang kasayuran nga gi-boluntaryo sa Philippine Savings Bank nga may laing tulo ka peso accounts si Corona nga gitak-opan dihang gi-impeach siya sa House of Representatives niadtong Disyembre 12 sa niaging tuig.

-o0o-
Gipanghimakak ni Tañada ang pasangil sa mga turutot ni kanhi presidente Gloria Arroyo, nga klarong padayong gipalihok pagdupa ni Corona, nga si Bise Presidente Jejomar Binay ang usa sa target. Kanhi presidential spokesperson Rigoberto Tiglao niingon nga kon si Associate Justice Antonio Carpio nay chief justice, sayon rang ipatigbabaw ang election protest ni Transportation Secretary Mar Roxas batok ni Binay.
Matod ni Tañada layo pang piniliay sa 2013 ug labi na sa 2016 aron makaduhig sa impeachment trial. Masaligon siya nga silang Senate President Pro Tempore Jinggoy Estrada ug ubang mga alyado ni Binay ganahan sab nga mosusi sa kamatuoran.

-o0o-
Nikumpisal si Tañada nga naapil sab sila og kakugang sa ilang nahipos nga mga ebidensiya batok ni Corona. Kay dihang gipa-supinahan sa Senado ang SALNs, mga titulo sa kabtangan, income tax returns (ITRs) ug bank accounts ni Corona, wa silay klarong kasayuran unsa kamapuslanon ang ilang mahipos.
Kay gilumloman pag-ayong Corona ang iyang SALN ug bank accounts. Bisan ang Bureau of Internal Revenue (BIR) nakugang sa ilang nakaplagan sa ITRs ni Corona, sa iyang asawa, mga anak ug umagad. Gipanghimakak ni Tañada nga nagpalaban sila sa dakong gahom sa Malakanyang pagkuha sa ilang mga ebidensiya.
Wa lang gyod tingali aso nga makumkom. O may Ginoo lang gyong nagtan-aw nga di makatugot nga magpadayon ang mga binuang. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for February 17, 2012

2012-02-15T23:20:00.000-08:00

Binay ug Corona

Kabahin sa desperadong mga lakang ni Chief Justice Renato Corona pagsalbar sa iyang kaugalingon sa nagpadayong impeachment trial mao ang pagbuwang sa mga kampo nilang Bise Presidente Jejomar Binay ug Transportation Secretary Mar Roxas, duha sa labing gamhanang mga pundok nga nagpaluyo sa pamunoan ni Presidente Noynoy Aquino.
Naglaom sila nga kon hingpit nang mosilaob ang dugay nang nag-alintabo nga linigwatay nilang Binay ug Roxas, duha ka kadaogan ang ilang ma-iskor: Gawas nga mas lisod nang kuhaon ang 16 ka boto nga mayoriya sa Senate Impeachment Court pagkonbikto niya; mapiang pa gyod ang pamunoang Aquino kon ang bise presidente mas apurado nang mopuli niya.

-o0o-
Si Corona mismo ang nagdagkot sa pabilo pagkumbinser ni Binay nga mas makaayo alang sa iyang politikanhong mga ambisyon kon magkonsabo sila. Nipasangil si Corona nga tulo ka puwersa ang nagkahiusa pagtangtang niya: Ang mahistradong nangambisyon pagpuli niya; ang napildeng kandidato pagka bise presidente nga nipasaka og protesta batok ni Binay; ug ang pamilyang naigo sa pag-apud-apod sa Hacienda Luisita ngadto sa mga mag-uuma.
Klarong iyang gitumbok silang Senior Associate Justice Antonio Carpio, Roxas ug ang pamilyang Aquino. Gipasidan-an niya si Binay nga silang Carpio ug Roxas ang labing dagkong hulga sa iyang damgo nga mag-presidente sa 2016.

-o0o-
Ang "script" ni Corona nga giwarawara sa mga turutot sa iyang bosing nga si kanhi presidente Gloria Arroyo ngadto sa tanang gustong maminaw:

Kon mataktak si Corona, segurong itudlo ni Aquino si Carpio isip chief justice;

Mas paspasan ni Carpio ang pag-irog sa protesta ni Roxas batok ni Binay;

Mas sayon nang maniobrahon ni Carpio, isip pangu sa presidential electoral tribunal, ang pagpapas sa 730,000 ka boto nga mayoriya ni Binay batok ni Roxas; ug

Kon si Roxas nay bise presidente, mas tungason ang kahigayonan nga si Binay ang makapuli ni Aquino sa 2016.

-o0o-

Kon tuohan si kanhi senador Ernesto Maceda, nikubit na si Binay sa "script" ni Corona. Gipahibawo ni Maceda nga modagan pagka senador ubos ni Binay sa piniliay sunod tuig silang Chiz Escudero, Loren Legarda, Gringo Honasan, Koko Pimentel ug Jack Enrile, anak ni Senate President Juan Ponce Enrile; ug gipilian nga mamahimong runningmate ni Binay mao silang Jinggoy Estrada, Bong Revilla ug Escudero. Ang tanang ginganlan ni Maceda pulos nipabor sa temporary restraining order sa Korte Suprema pag-abli sa dollar accounts ni Corona.
Kon magkakonsabo gyod, magkabulingit si Binay uban ni Corona nga namakak sa iyang katigayonan ug mahimong mosunod sa gidangatan sa mas kawatang bosing ni Corona. Mas makaayo alang ni Binay ang pagbarug batok sa pangurakot ug pagsandig sa dakong bentaha nga siyay incumbent batok ni Roxas sa ilang panagbangga upat ka tuig gikan karon. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for February 16, 2012

2012-02-14T23:36:00.000-08:00

Lipatlipat ni Corona

Gi-impeach si Chief Justice Renato Corona sa House of Representatives ug nag-atubang karon sa impeachment trial sa Senado tungod sa pasangil nga nangurakot siya sa katungdanan, nitago ug namakak sa iyang statement of assets, liabilities and net worth (SALN), nagtipig og ilegal nga katigayonan ug nidapig sa iyang katungdanan aron pagpanalipod sa mga interes ni kanhi presidente Gloria Arroyo.
Apan kon imong paminawon ang nagpatuong mga eksperto sa balaod mas mahinungdanon alang nila giunsa pagsuwat ang articles of impeachment, unsa kasuhito sa mga lagda ang House Prosecution Panel, di si Corona ray namakak sa iyang katigayonan ug niburot sab pag-ayo ang kabtangan ni Presidente Noynoy Aquino.

-o0o-
Mas gihatagan nila og dakong pagtagad ang pagpangita sa small lady nga giingon sa prosekusyon nga nihatag nila sa dokumento sa dollar accounts ni Corona sa Philippine Savings Bank ug kon peke ba gyong dokumento, suma sa pasangil sa taga PSBank, bisan nitakdo ang lima ka peso account numbers ug lima ka dollar account numbers.
Gipasanginlan nila ang prosekusyon nga nagsalig lang sa mga supina sa Senate Impeachment Court paghipos sa dakong bahin sa ilang mga ebidensiya sa way paghatag og kredito nga bisan sa kabanga sa prosecutors napakita ang SALNs, mga titulo sa kabtangan, income tax returns ug bank accounts ni Corona.

-o0o-
Ang labing direkta nga tubag sa nagbuntaog nga mga ebidensiya batok niya naggikan ni Corona mismo. Sa iyang sinuwat nga pamahayag karon lang semanaha, giangkon ni Corona nga nakapanunod siya ug ang iyang asawa og dakong bay maoy hinungdan nga dako ang ilang natigom nga kuwarta sa niaging 40 ka tuig. Sa way paghatag og tukmang kantidad ni dugang detalye, gitataw ni Corona nga ang ilang katigayonan bunga sa matinud-anon nga paningkamot nilang magtiayon.
Wa na maghisgot si Corona sa iyang orihinal nga pangugat nga lima ray iyang kabtangan. Wa sab mopasabot si Corona sa dakong kalainan sa iyang SALN, mga titulo sa kabtangan ug ITRs.

-o0o-
Atong nasaksihan sa nagpadayon nga impeachment trial ang way kinutoban nga paglikay-likay ug paglipat-lipat. Kay lisod mang panalipdan ang nabisto nga pamakak ni Corona sa iyang kabtangan, nilikoy na lang ang mga tigdupa niya, apil nang pipila ka senator-judges, pagpalusot nga di monopoliya ni Corona ang pagkasayop sa SALNs ug nga ang bisan unsang kasaypanan mahimong makurhian.
Naa ra nato kon magpalipat ba. O motutok sa tinuod nga isyu sa nagpadayong impeachment trial nga mao ang kahaom ni Corona sa pagpabilin sa katungdanan. Kon makonbikto, di ilhong kriminal, di mapriso ug di makamulta si Corona. Igo lang siyang tangtangon. Aron nga makalingkawas ang Korte Suprema ug ang hukmanan sa nasud gikan sa nangalisbo niyang liderato. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for February 15, 2012

2012-02-13T23:50:00.001-08:00

Duha ka sayop

Ang sayop di matul-id pinaagi sa paghimo og laing sayop. Sayop ang pagpanghilabot sa Korte Suprema sa pagsupina sa Senate Impeachment Court sa dollar accounts ni Chief Justice Renato Corona sa Philippine Savings Bank. Nisamot pagburot ang sayop tungod sa pagtahud sa mayoriya sa senator-judges sa temporary restraining order (TRO) nga giluwatan sa labawng hukmanan.
Bisan sa pasalig ni Senate President Juan Ponce Enrile nga panalipdan ang supina atubangan sa Korte Suprema, gipaubos sa Senado ang iyang kaugalingon sa pagsubli sa laing institusyon. Gibudhian sa 13 ka senador ang mandato sa konstitusyon nga iya sa Senado ang bugtong gahom paghusay sa mga kaso sa impeachment.

-o0o-
Inay pahinumdoman ang Korte Suprema nga wa silay labot sa impeachment trial, labi na kay ang ilang pangu nga si Chief Justice Renato Corona ang sinumbong, niduko silang Enrile ug kaubanan aron kalikayan ang panagbangga sa duha ka institusyon. Igo ba ning sukaranan sa pagtahan sa eksklusibong gahom sa impeachment court?
Kon--simbako, layo ra to, tabukon og pito ka lawod--mahigam ang labawng hukmanan ug moluwat na sab og TRO batok sa impeachment trial mismo, nga maoy gipangayo sa petisyon ni Corona, unsaon man pag-insistir sa impeachment court sa pagpadayon? Nga ang 13 ka mga senador nitangtang na mang daan sa ilang hagunghagong?

-o0o-
Usa sa lig-ong mga argumento nga magamit sa Senado atol husay na unya sa Korte Suprema mao ang sukaranan ni Associate Justice Antonio Carpio sa iyang pagsupak sa pagluwat og TRO batok sa pagpaabli sa dollar accounts ni Corona.
Matod ni Carpio ang mga pagdili sa Foreign Currency Deposit Act of the Philippines (Republic Act No. 6426) nasapawan na sa mas bag-ong balaod, ang Code of Conduct and Ethical Standards for Public Officials and Employees (Republic Act 6713) nga nagmando nga ang mga opisyal ug mga kawani sa gobyerno dunay obligasyon sa pagpakita sa ilang kabtangan ug ang publiko may katungod pagpakisayod sa ilang kabtangan.

-o0o-
Salamat nga way senador nga nidason sa lain na sang tagawtaw ni Senador Miriam Defensor Santiago nga hingpit nang pahilumon ang mga sakop sa media ug ang publiko sa pagtuki sa nagpadayon nga impeachment trial.
Kay gawas nga lisod ipatuman, unsaon man sa Senado pagpaminaw ang tanang sibya sa radyo ug telebisyon ug pagbasa ang tanang pamantalaan ug blogs, Twitter, Google+ ug Facebook updates sa internet mahitungod sa impeachment trial, di sab mahimong lugpitan ang katungod sa katawhan sa pagpanginlabot pinaagi sa media sa way pagbuong sa tinuorayng katuyoan sa impeachment trial, nga gituyo sa konstitusyon nga mamahimong politikanhong proseso aron ang mga magbubuhis makapaningil sa dagkong mga opisyal sa gobyerno nga di madutlan og ordinaryong mga kaso. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for February 14, 2012

2012-02-13T00:33:00.000-08:00

Pagkahagsa ni Corona

Ang tinuoray nga tuyo sa mga abogado ni Chief Justice Renato Corona sa pagsul-ob og puwa, pagpatawag og kinalit nga press conference niadtong Dominggo sa gabii ug pagpasangil nga manghatag ang Malakanyang og P100 milyones matag senador aron pagsalikway sa temporary restraining order (TRO) sa Korte Suprema batok sa pag-abli sa dollar accounts ni Chief Justice Renato Corona, mao ang paghilo sa panghunahuna sa publiko.
Labaw sa paghudlat nang daan sa senator-judges, nga ilang gilaoman nga managana na pagbasura sa TRO sa kahadlok nga dudahan nga nakadawat sa giingong suburno gikan sa palasyo, ang kampo ni Corona desperadong nanglabay og lapok pangiyawat nga may mopilit ug magkabulingit.

-o0o-
Kay si Corona wa nay kapilian. Nahagba siya sa higanteng mga buslot sa iyang statement of assets, liabilities and net worth (SALN). Ang iyang gilistang yuta ug kabalayan wa motakdo sa mga titulo sa Land Registration Authority (LRA) ug sa income tax returns (ITRs) sa Bureau of Internal Revenue (BIR): Lima ray iyang giangkon apan 45 ang nalista sa LRA ug 24 ang mapamatud-an sa House prosecution panel.

Bisan ang kuwarta sa bangko nga iyang giangkon nabiya sa nabisto niyang bank accounts: P3.5 milyones ray iyang gideklarar sa SALN; apan P31 milyones ang peso deposits sa BPI ug PSBank ug giingong $700,000 ang dollar deposits sa PSBank.

-o0o-
Iya bang dasonan ang pasumbingay sa iyang abogado, si kanhi justice Serafin Cuevas, nga moangkon ug mangayo og pasaylo sa kasaypanan sa iyang SALN aron makurhian? Apan unsaon niya pagpasabot ang dakong kang-a sa iyang giangkon ug sa aktuwal niyang katigayonan? Ug sa pagbalikbalik niya sa dakong kasaypanan sud sa daghan uyamot nga katuigan gikan sa 2002 ngadto sa 2010?
Iya bang itug-an diin gikan ang iyang katigayonan? Kon nakapanunod og dakong katigayonan sa iyang mga ginikanan ug mga ugangan, o kon nakadaog sa lotto, o kon naka-gordo sa negosyo, nganong wa man niya itug-an sa SALN? Naatol ba lang nga niburot ang iyang katigayonan human gitudlo ni kanhi presidente Gloria Arroyo sa Korte Suprema?

-o0o-
Maong ang iyang kadangpan mao na lang ang labawng hukmanan. Nga, kay wa man siya mo-resign ni mobakasyon, padayon niyang giduma. Bahala na kon bakikaw nga ang iya ra sang suod nga kaubanan ang mohusay sa iyang gipasakang mga petisyon. Ug bahala na kon kadudahan ang pagpanghilabot sa Korte Suprema sa impeachment trial nga, ubos sa konstitusyon, iya ra sa Senado.
Laing gihimo mao ang pagpangangin sa nag-ung-ong niyang kaalaotan. Kay nalubong na man sa tunaan, nanglabay og lapok sa Malakanyang ug sa senator-judges. Uban ang panghinaot nga may matsambahan ug makumbinser ang katawhan nga pulos sila nagkabulingit. Desperado si Corona. Hinaot mohunong nag kapyot sa mga institusyon aron mohagsa uban niya. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for February 12, 2012

2012-02-10T22:56:00.001-08:00

Halad sa Negros Oriental

Fuente Osmeña, Cebu City--Nagbunok ang uwan, kusog ang huros sa hangin, labihang tugnawa, mingaw ang rotunda. Apan way pagkutat ang pagpangabot sa mga hinabang sa mga Sugbuanon alang sa mga biktima sa linog sa Negros Oriental. Sukad niadtong Miyerkules sa hapon, kanus-a gilusad ang Kapamilya Relief Campaign, wa gyod magmingaw ang mga tolda ug gamayng luna nga gipahuwaman ni Cebu City Mayor Mike Rama namo.
Sa akong pagsuwat ini, niabot na og kapin sa P2 milyones ang mga hinabang nga among nadawat human lang sa upat ka adlaw nga kampanya. Naglakip ni sa cash donations nga P1,120,042.25 ug mga pagkaon, tubig, tambal ug sinina nga mobalor og P1,065,862.50.

-o0o-
Mao ni labing paspas nga relief campaign nga among napasiugdahan sukad masukad. Tungod tingali sa kaduol sa nahitaboan, o sa kadaghan sa mga may paryente nga naapektahan, o kay ang mga Sugbuanon nabiktima sab sa kusog nga tay-og niadtong Lunes sa udto.
Ang labing dakong hagit mao ang paghatod sa labing daling panahon sa mga hinabang ngadto sa mga biktima, latas sa naputol nga kadalanan ug nangaguba nga mga taytayan sa naigo nga mga dapit. Gibahin namo og kaduha ang Negros Oriental: Ang Tayasan, Ayungon ug kasilinganan gisilbihan sa ABS-CBN Central Visayas; samtang ang Guihulngan ug tapad nga mga lungsod giatiman sa ABS-CBN Western Visayas.

-o0o-
Usa ug tunga ka Kaoshiung buses nga mga hinabang ang among nakarga sa barko sa Philippine Navy sa pantalan sa Naval Forces Central (Navforcen) sa Lapulapu City niadtong Huwebes sa gabii. Apan nadaot ang generator sa barko maong gibalhin ang kargamento sa BRP Heneral Emilio Aguinaldo nga nidunggo sa pantalan sa Tsuneshi sa Balamban Sabado sa hapon.
Apan dagko kaayong bawod maong wa kabiya ang barko alang sa tulo ka oras nga biyahe paingon sa gamayng pantalan sa Bolado sa Guihulngan City. Ang laing kalangay nakahatag hinuon namo og higayon sa pagkarga og dugang food packs sa mas dakong barko.

-o0o-
Nakakarga na mi og duha ka trak sa food packs (matag putos dunay duha ka kilong bugas humay, tulo ka putos nga noodles ug duha ka latang sardinas) ug binotelyang tubig sa George and Peter Lines Ferry 2 nga nibiya sa Sugbo Sabado sa gabii ug niabot sa Dumaguete City Dominggo sa kadlawon.
Daghang salamat sa nipahuwam og mga sakyanan: Van sa New Yutek Hardware ni Vicky Chan Sy sa Parian, Cebu City; wing van sa ARA Cargo Forwarder ni Mayor Albert Ator sa Siaton, Negros Oriental; trak ni Engr. Raymond Condor sa San Isidro, Talisay City; Kaoshiung buses sa Cebu City Hall; double cab ni Mrs. Young (inahan ni Cebu City Vice Mayor Joy Young) ug trak sa Barangay Tabunok, Talisay City. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for February 11, 2012

2012-02-09T22:48:00.000-08:00

Kainutil sa SC

Kon nagtuo ang walo ka mahistrado nga alyado ni Chief Justice Renato Corona sa Korte Suprema nga pasundayag sa puwersa ang ilang pagluwat og temporary restraining order (TRO) batok sa pagpaabli sa Senado sa dollar account ni Corona sa Philippine Savings Bank (PSBank), sayop sila. Ang TRO igo lang mopabantang sa tanang hingtungdan sa ilang kahuyang. Ug kainutil sa pagpanghilabot sa impeachment trial.
Kay di mahitabo nga motuman ang senator-judges sa TRO sa mga konsabo ni Corona. Ug way mahimo silang Corona ug ang walo ka mahistrado sa pagpatuman sa TRO. Di nila mahimong pakasab-an ang Senado sa tigpamaba nga si Jose Midas Marquez, nga di gani kapugong sa natualing mikropono.

-o0o-
Kon mosupak sa TRO ang senator-judges, silang Corona ug walo ka mahistrado mahimong mosagpa og contempt sa mga sakop sa Senado. Apan kon pikatan silang Senador Bong Revilla, ginamit ang ngan nga iyang gipalambo sud sa daghang katuigan, ug ni Senador Lito Lapid, nga naglibog pa sa kalainan sa loan ug cash advance, wa silay mahimo.
Bisan ang kang Corona nga 5,000 ka dumadapig, nga tinuod tingaling mga demonstrador kay wa man manghipos sa ilang plakard pagbiya sa media ug tinuod tingaling taga Iglesia ni Cristo kay wa man angkona sa kadagkoan sa relihiyusong kahugpongan, di kapamugos pagpatuman sa TRO.

-o0o-
Makaangkon lang og braso silang Corona ug walo ka mahistrado kon mobalitok nilang mga polis ug mga sundawo. Kansang commander in chief, nga taguon lang nato sa ngan nga Presidente Noynoy Aquino, klarong wa kapusta sa ilang kawsa.
Apan mobalitok lang ang mga polis ug mga sundawo kon (1) makumbinser sila pagsimpatiya sa kapait sa P24.6 milyones nga peso deposits ug sa kamakaluluoy sa P30 milyones nga dollar deposits ni Corona; ug (2) nahimangod sila sa sunudsunod nga uminto sa suholan ug mga benepisyo nga gihatag ni, nakatag-an ka, Aquino.

-o0o-
Way senador nga naghunahuna pa sa iyang politikanhong kaugmaon (o sa kaso nilang Senate President Juan Ponce Enrile ug Senador Edgardo Angara, sa pamolitika sa ilang mga anak), way labot ang mga itoy ni Gloria Arroyo nga sa 2016 mapupos ang termino, nga moduko sa TRO sa Korte Suprema.
Gawas lang tingali ni Senador Joker Arroyo. Nga nagsublisubli sa pagmatuod, aron wa na gyoy malipat, nga mas Corona pa siyang Corona. Klarong nakalimot nga ang mga argumento sa prosekusyon pag-abli sa bank accounts ug sa ubang senator-judges batok sa bisan unsang pagpanghilabot sa Korte Suprema mao ra sab ang iyang mga argumento, isip pangu sa House Prosecution Panel, atol sa impeachment trial ni kanhi presidente Joseph Estrada niadtong 2001. O nakalimot nga, usa niana ka higayon, siyay bida ug si Enrile ang berdugo. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for February 10, 2012

2012-02-08T23:57:00.001-08:00

Krisis sa SC

Di mangahas ang Korte Suprema paghunong sa impeachment trial ni Chief Justice Renato Corona. Ni sa pagbadlong sa senator-judges sa pagpaabli sa bank accounts ni Corona, labi na sa dollar accounts nga di ganahang ipakita sa PSBank. Ni sa pagbasura sa legalidad sa kinatibuk-ang husay, nga pormal nga gisugdan niadtong Enero 16.
Klaro sa batakang balaod: Ang Senado dunay eksklusibong gahom paghusay sa mga kaso sa impeachment. Di makabadlong ang Malakanyang. Ni ang Korte Suprema. Ang House of Representatives kinahanglang mosumiter sa hurisdiksiyon sa Senado sa prosekusyon sa articles of impeachment.
Sa sulti pang Senate President Juan Ponce Enrile, bisan wa tugoti sa lagda, ang militar ray makapahunong sa impeachment trial.

-o0o-
Segurong ibasura sa Korte Suprema ang mga petisyon ni Corona. Gawas lang kon pilion sa mayoriya sa mga mahistrado ang hingpit nga pagguba sa bisan unsang nahibilin nga kaligdong sa institusyon tungod ug alang sa naapiki nilang pangu.
Apan bisan sa sibaw nga mga pagduda hain kapusta ang mayoriya sa mga mahistrado, nga pulos tinudlo ni kanhi presidente Gloria Arroyo, ako nagtuo nga di sila hingpit nga mobudhi sa ilang gipanumpaan paglingkod sa labawng hukmanan. Di tungod kay nahigugma sila sa nasud. Kon dili tungod sa ilang kahadlok sa katawhang Pilipinhon nga segurong maningil kon, sa makausa pa, molikoy na sab sila.

-o0o-
Kumbinsido sab ko nga di pasamotan sa mga mahistrado sa Korte Suprema ang bakikaw nang daan nilang kahimtang tungod sa pagdumili ni Corona pagbakasyon samtang nagpadayon ang impeachment trial. Si Corona ang sinumbong sa husay, si Corona ang nipasaka sa petisyon sa Korte Suprema, si Corona ang nidawat sa petisyon nga iyang gipasaka ug si Corona ang motakda sa husay sa petisyon nga iyang gipasaka.
Ang bugtong konsuylo nga gihatag ni Corona mao ang pagsaad nga di manginlabot sa paghusay sa iyang petisyon. Apan isip chief justice, siya gihapoy mo-kalendaryo kanus-a husayon ang petisyon, nga segurong iyang itakda sa labing daling panahon ug di unya pa sa Septiyembre.

-o0o-
Maong way sukaranan ang mga pasidaan sa nag-ung-ong nga krisis sa konstitusyon kon magkabangga ang Senado ug ang Korte Suprema. Ang mga pasidaan klarong gipaburot sa mga pundok kansang mga interes maoy labing mameligro kon matangtang si Corona sa katungdanan. Ang mga pasidaan klarong gitumong paghudlat sa mga senador nga kon ilang apikihon si Corona silay mamahimong responsable sa constitutional crisis.
Si Corona ang klarong dunay krisis. Naablihan nang pipila sa iyang bank accounts ug nabisto nga ang iyang mga deposito, sama sa iyang mga bay ug yuta, wa motakdo sa iyang statement of assets, liabilities and net worth (SALN). Wa ko magtuong duphan si Corona sa ubang mahistrado. Di tungod kay ligdong sila. Kon dili tungod kay bisan ang pagpapating may kinutoban. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for February 9, 2012

2012-02-07T20:15:00.000-08:00

Way tsunami

Wa maapil ang Sugbo sa listahan sa tsunami-prone areas sa Philippine Institute of Volcanology and Seismology (Phivolcs). Naapil hinuon ang laing tulo ka lalawigan sa Central Visayas, ang Bohol, Negros Oriental ug Siquijor. Kini tungod kay, bisan unsaon nimo og tuali ang mapa, ang Sugbo nasalipdan sa tag-as nga mga bukid ug kasilinganan nga mga isla.
Segun sa Phivolcs way kahigayonan nga maigo ang Sugbo sa tsunami gikan sa ubang kanasuran ug langyawng kadagatan. Nipasidaan hinuon ang Phivolcs nga mahimong maigo sa langyawng mga tsunami ang hapit tanang lungsod sa kabaybayonan sa Bohol, ang habagatan-silangan nga ngilit sa Negros Oriental ug ang kabaybayonan sa Siquijor.

-o0o-
Sa pikas nga bahin, ang buwag nga mapa nga gimantala sa website sa Phivolcs nagpakita nga may kahigayonan nga maigo ang Sugbo sa lokal nga tsunami. Matod sa Phivolcs may gamayng tsunami sa kadagatan nga gitaliwad-an sa Bohol, Negros Oriental ug Sugbo pila na ka dekada ang nilabay.
Mao ni sukaranan sa Phivolcs pagluwat niadtong kontrobersiyal nga Tsunami Alert Level 2 niadtong Lunes sa udto pila ka gutlo human sa kusog nga linog. Gani, ikalima na tong tsunami alert nga ilang naluwatan karong tuiga. Apan maoy labing taas, Level 1 ra ang alerts nga giluwatan human sa mga linog sa Vanuato, Northern Sumatra, Santa Cruz Island Region ug Honshu, Japan.

-o0o-
Matod sa Phivolcs ang labing bantang sa lokal nga mga tsunami mao ang mga nag-atubang sa Pacific Ocean, South China Sea, Sulu Sea ug Celebes Sea. Ang labing makalilisang nga tsunami sa kasaysayan sa Pilipinas nahitabo niadtong Agosto 17, 1976 nga namugna sa 7.9 magnitude nga linog sa Moro Gulf. Kapin sa 5,000 ang nangamatay ug nangawagtang sa Zamboanga, Pagadian ug ubang bahin sa habagatan kasadpang Mindanao.
Laing tsunami ang namugna human sa kusog nga linog sa Mindoro niadtong Nobyembre 15, 1994. 78 ang namatay sa maong katalagman.

-o0o-
Ang lokal nga tsunami kasagaran mahitabo duha ngadto sa lima ka gutlo human sa linog. Sa ato pa, wa nay panahon sa pagpangandam ang mga biktima. Maong nagsige gyod og tambag ang Phivolcs nga kon dunay linog mopalayo gyod dayon sa mga baybayon ug di angayng mopaduol pagtan-aw kon modako ba ang dagat.
Sa ato pa, kon may tsunami pang namugna human sa kusog nga linog niadtong Lunes sa udto, gibanlas na untang kabaybayonan sud lang sa duha ngadto sa lima ka gutlo. Di human sa duha ka oras, suma sa gituohan sa mga nanagan gikan sa downtown paingon sa uptown area sa Dakbayan sa Sugbo niadtong Lunes sa hapon. Ni human sa pila ka adlaw, suma sa gikahadlokan sa taga Sugbo ug Negros Oriental nga wa pa mamalik sa ilang pinuy-anan hangtod karon. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for February 8, 2012

2012-02-06T23:26:00.000-08:00

Tabang sa Negros

Nag-anam kamakalilisang ang hulagway sa kadaot sa atong silingang lalawigan sa Negros Oriental, nga maoy labing naigo sa kusog nga linog niadtong Lunes sa udto. Sa akong pagsuwat ini, kapin na sa gatos ang nangamatay ug missing sa Dakbayan sa Guihulngan ug sa mga lungsod sa Tayasan, Jimalalud ug La Libertad.
Gawas sa 30 ka bay nga natabonan sa pagdahili sa yuta sa Sitio Moog, sa Barangay Planas, sa Guihulngan, dunay laing 100 ka bay nga gikatahong natabonan sa pagdahili sa yuta sa La Libertad ug bukid nga giingong nahulpa sa Barangay Bangkal sa Jimalalud. Lisod ang pagkubkob ug pagtultol sa natabonan nga mga biktima tungod sa kakuwang sa kahimanan.

-o0o-
Si Mayor Ernesto Reyes sa Guihulngan City nipasidaan og bag-ong krisis. Ang 29 ka patayng lawas nga nabangalan sa Planas ug laing 10 ka patayng lawas sa national highway gikahadlokan nga mapun-an pa kon moawas ang suba sa bukid nga naalihan sa pagdahili sa yuta. Gipabakwet na ni Reyes ang mga molupyo sa upat ka barangay sa ubos sa Planas nga maoy mabahaan kon moawas ang suba.
Nakiglumba sab sa panahon ang 400 ka sundawo ug sibilyan nga rescue workers, apil nang mga boluntaryo gikan sa Sugbo. Magkadugay nga malubong ilawom sa yuta ang mga biktima, magkagamay ang ilang kahigayonan nga makalingkawas.

-o0o-
Ang tambalanan sa Guihulngan nga may 50 ka higdaanan naghuot na pag-ayo sa mas daghan nga naangol kay nahagsaan sa ilang mga panimay tungod sa nagsunod nga linog ug pagdahili sa yuta. Bisan ang tambalanan sa silingang lungsod sa Bindoy naghuot na sab. Ang mga pasyente kinahanglang ibalhin gikan sa usa ka ambulansiya ngadto sa lain, sa di pa mada sa mas dakong tambalanan sa Dumaguete City, kay di pa maagian ang ilang taytayan.
Tubig. Pagkaon. Tambal. Mao ni nag-una ug labing dinalian nga mga panginahanglan sa mga biktima sa linog. Mao ni gipaningkamotan namong mahipos sa labing daling panahon.

-o0o-
Maong gilusad namo ang Kapamilya Relief Campaign alang sa mga biktima sa linog sa Negros Oriental. Giablihan namo gahapon ang booth sa Fuente Osmeña, Cebu City aron mas sayon alang sa mga Sugbuanon ang paghatod sa ilang mga hinabang. Mahimo sang ipada ang mga hinabang sa ABS-CBN Broadcast Complex sa Jagobiao, Mandaue City.
May gamay ming hangyo. Kon mahimo, pinutos nang daan ang hinabang nga mga pagkaon, nga ang matag putos dunay duha ka kilong bugas humay, tulo ka putos nga noodles ug duha ka lata nga sardinas, aron mas dali nga mahakot gikan sa Sugbo paingon sa Negros Oriental. Ang among drop-off points dumalahon sa mga kawani sa Bantay Bata 163 Cebu nga mohatag og official receipts alang sa cash donations. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for February 6, 2012

2012-02-04T23:30:00.001-08:00

Gapos sa Senado

Way laing kapilian ang Senado. Gawas sa pagsupina sa bank accounts ni Chief Justice Renato Corona, sa iyang asawa, mga anak ug umagad. Kay mao ra ning bugtong paagi aron mahibaw-an diin gikan sa daghan ug dagko uyamot niyang kabtangan. Nga wa niya ideklarar sa iyang statement of assets, liabilities and net worth (SALN). Ug wa motakdo sa ilang income tax returns (ITRs).
Kon ibasura sa senator-judges ang awhag sa prosekusyon nga ablihan ang bank accounts sa mga Corona kapasanginlan sila nga wa diay magtinguha pagkuha sa tanang kasayuran. Matulisok nga nipalabi sa teknikalidad kay sa pagsusi unsa kahaom ang labing taas nga opisyal sa Korte Suprema.

-o0o-
Si Corona mismo niangkon nga lima ra ang iyang kabtangan. Apan mga titulo nga napresentar sa Land Registration Authority ug register of deeds sa pipila ka dakbayan sa Metro Manila nilista og mas daghan (45 sa LRA ug 24 ang napamatud-an sa prosekusyon). Ang SALNs ni Corona nipagamay pag-ayo sa balor sa iyang kabtangan, kansang tinuod nga mga presyo nalilian pinaagi sa mga dokumento nga gitahan sa developers.
Kon pasagdan lang sa Senado nga di makuha ang katin-awan sa dakong haw-ang sa mga pangangkon ni Corona ug sa mga dokumento nga napresentar sa prosekusyon, ang impeachment trial magsilbi lang nga laing lansang pagtabon sa nangalisbong mga transaksiyon sa sinumbong.

-o0o-
Gibasol sa senator-judges ang giisip nilang depektuso nga articles of impeachment nga gipasaka sa House of Representatives. Matod nila ang walo ka artikulo wa moklaro pagpasangil nga si Corona may ilegal nga katigayonan. Kay, nila pa, igo lang ning gisaling-it sa Article 2. Nga, nila pa, nasentro sa kapakyas ni Corona pagsumiter sa iyang SALN ug pagdeklarar sa tanan niyang kabtangan.
Ang Article 2.4 nga nipasangil nga si Corona ug iyang asawa may apartment sa Fort, Taguig nga wa maapil sa SALNs ug nga ang presyo di maabot sa iyang suholan. Giangkon ni Corona ang apartment sa Fort ug gitataw nga iya ning giapil sa SALN. Apan gidid-an sa senator-judges ang prosekusyon pagpresentar og mga ebidensiya mahitungod ini.

-o0o-
Maglisod og sabot ang mga magbubuhis sa sabaw sa Senado. Samtang gitataw sa senator-judges nga ang impeachment trial di kinahanglang mosunod sa mga lagda sa naandang mga husay, silang Senate President Juan Ponce Enrile ug kaubanan ra say nipili paggapos sa ilang kaugalingon sa mga lagda sa kasarangang mga hukmanan.
Ang Korte Suprema nipili sa Sugbo nga pilot area sa pagpadaplin sa teknikalidad aron mahusay ang mga kaso sud lang sa duha ka adlaw. Ang labawng hukmanan mismo nakaamgo nga angayng paluagan ang mga lagda aron di siyam-siyaman ang irog sa sistema sa hustisya. Hinaot nga silang Enrile ug kaubanan gusto lang mosalida sa ilang kasuhito sa mga lagda ug wa magtinguha pagluok sa kamatuoran. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for February 4, 2012

2012-02-03T00:14:00.001-08:00

Nangalisbong kawat

Inay mopalusot sa senator-judges ug makiglalis sa mga sakop sa media, angayng angkunon sa prosekusyon sa impeachment trial nga nasayop sila sa pagpahibawo nga may 45 ka kabtangan si Chief Justice Renato Corona. Bisan makapanagang nga igo lang nilang gipataban ang listahan sa Land Registration Authority (LRA) sa ilang pagpangayo og supina sa Senado sa mga titulo sa kabtangan, di silang kapanghunaw sa responsibilidad sa kapakyas pagtino sa kasayuran.
Taphaw ang sulti sa prosekusyon nga ang media maoy nisibya sa listahan human nahatagan og kopya sa supina ug listahan gikan sa secretariat sa impeachment court. Abunda ang ebidensiya nga gi-piyestahan sa prosecutors ug ilang mga tigpamaba ang listahan sa ilang pakighinabi sa media.

-o0o-
Mahinungdanon nga makumbinser sa prosekusyon ang publiko sa ilang kamatinud-anon. Kay kon magpapating gihapon bisan nabisto nang ilang bakak, unsa may ilang kalainan sa sinumbong nga gusto nilang tangtangon sa katungdanan tungod sa pagtago ug pagpangulipas sa iyang katigayonan?
Di maggusbat ang kaso sa prosekusyon bisan 24 ra sa 45 ka kabtangan ni Corona ang ilang kapamatud-an. Mas daghan gihapon kay sa giangkon ni Corona nga lima ray iyang kabtangan. Way kalainan sa mga mata sa katawhan nga 19 ra diay ug di 40 ang kabtangan nga wa ideklarar ni Corona sa iyang statement of assets, liabilities and net worth (SALN).

-o0o-
May sukaranang pagduda ni House Deputy Speaker Erin Tañada, tigpamaba sa House prosecution panel, nga gihanigan nang daan sa mga abogado ni Corona ang pagpangayo niya og pasaylo sa kasaypanan sa iyang SALNs. Matod ni Tañada pasiuna sa pagkumpisal ni Corona ang pangugat sa iyang mga abogado nga ang sipyat sa SALNs di impeachable offense.
May senator-judges nga nideklarar sa depekto sa SALNs nga di high crime nga usa sa gilatid sa konstitusyon nga sukaranan sa impeachment. Apan gitugotan ang impeachment tungod sa betrayal of public trust. Gawas pa, nipasabot si Tañada, kadaghan na ipatigbabaw sa Korte Suprema ang pagpalagpot sa mga opisyal sa gobyerno bisan sa pangangkon nga nasipyat ang ilang SALNs.

-o0o-
Apan ang pagpamakak ni Corona sa iyang SALNs di inosente. Gawas nga nasublisubli sa daghang katuigan, klarong gitumong sa paglipat ni bisan kinsang mangahas sa pagsusi sa tinuoray nga balor sa iyang katigayonan. Sa pagtandi sa SALNs, mga titulo ug income tax returns, nilabaw ang iyang kabtangan og P17 milyones sa iyang gideklarar nga kinitaan.
Ang daghang buslot sa SALNs ni Corona di angayng isalikway nga sipyat lang ug ipadaplin, dayong pangita og mas lig-ong mga ebidensiya. Ang SALNs ni Corona nangalisbo nga ilegal nga katigayonan. Nga kinahanglang apilon pagsusi sa senator-judges bisan sa ilang kinaham nga technicality nga ang ill-gotten wealth wa maapil sa walo ka articles of impeachment. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for February 3, 2012

2012-02-02T00:11:00.000-08:00

Tulis sa atubangan

Naglinya ko sa taxi stand sa usa ka shopping mall sa Mandaue City dihang nakabati sa bagulbol sa mga nag-una nako nga dunay mga pasahero nga wa sa linya apan maoy naka-una pagsakay sa taxi. Nakit-an nako ang pipila ka lalaki nga maoy nipasal-ot sa mga pasahero gikan sa among luyo ug maoy nagbuot nga silay unang makasakay.
Gitan-aw nako unsay gihimo sa mga guwardiya sa mall. Mas duol sila sa mga lalaki apan way gihimo pagpreserbar sa linya. Samtang nagkaduol na mi sa naglinyang mga taxi, akong nakita ang mga lalaki nga nangayo sab og kuwarta gikan sa taxi drivers. Dihang may drayber nga nagdumili paghatag, gipukpok sa usa ka lalaki ang taxi ug ang lain nibabag sa sakyanan.

-o0o-
Hangtod nga niabot ang akong turno. Nitimbaya ang mga lalaki nako. Gipalarga nila ang taxi nga wa pangayoi. Gipasabot ko sa drayber nga tungod ra to kay nakaila ang mga lalaki nako. Apan kasagaran pangayoan gyod sila og tag-P5 matag pasahero.
Maong kon may kapilian siya di na moparada sa mall. Naatol lang nga may nagpahatod maong naapil siya sa linya sa taxi stand. Nagduda siya nga konsabo sa mga lalaki nga nangilkil nila ang mga guwardiya sa mall. Kay wa gyoy gihimo pagbaraw sa kahiwian.

-o0o-
Ang problema di monopoliya sa mall. Ni sa Mandaue. Dihang akong gituki ang panghitabo atol sa Arangkada sa DYAB Abante Pa, Bisaya!, nagbaha ang tawag sa mga tigpaminaw nga nisumbong nga ang mga dispatser nanghasi sa hapit tanang eskina sa mga Dakbayan sa Sugbo, Lapulapu, Talisay ug Mandaue.
Nireklamo sila nga sama sa security guards sa mall, ang mga polis ug traffic enforcers nanglingiw sab sa pagpanulis sa atubangan sa mga dispatser. Gawas sa mga drayber, apilan pa gyod nila og pangilkil ang mga pasahero. Sa mga higayon nga namalibad ang mga drayber ug pasahero sa pagbayad, ug bisan sa mga higayon nga kuwang lang ang ilang sensiyo, way kinutobang hudlat ang ilang nahiagoman.

-o0o-
Gisumbongan nako sa suliran si Cebu City Police Director Melvin Buenafe ug gihagit ang ubang hepe sa kapolisan sa mga dakbayan sa Metro Cebu sa pagbadlong sa ilegal nga kalihokan ug sa pag-imbestigar sa posibleng kalambigitan sa ilang mga sakop sa dakong raket.
May pipila dayon ka dispatser nga nadakpan ang mga polis ug traffic enforcers sa Sugbo, Lapulapu ug Mandaue usa ka adlaw human sa among sibya. Mga pasahero ug taxi drivers nipahibawo sab nga nangawa ang mga dispatser sa pipila ka bahin sa Metro Cebu. Apan sa akong pagsuwat ini, nagbaha na sab ang mga reklamo nga namalik nang mga dispatser, ang ilang way pupanagana nga pangilkil ug ang paglingiw sa mga polis ug traffic enforcers. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for February 2, 2012

2012-01-31T18:35:00.001-08:00

Halad ni Dodong

Sa makausa pa, ug gikan sa kinauyokan nga bahin sa kasingkasing, laing dakong piyesta sa libreng mga pangalagad ang ipahigayon tibuok adlaw karong Sabado, Pebrero 4. Himuon ni sa Gullas Medical Center sa Banilad sa pag-utlan sa mga Dakbayan sa Sugbo ug Mandaue. Sugdan pinaagi sa Santos nga Misa sa alas-8:30 sa buntag.
Halad-Pasalamat ni ni Dr. Jose "Sir Dodong" Gullas sa pagtimaan sa sumad sa iyang adlaw natawhan sa Pebrero 1. Inay magkumbira, si Sir Dodong nakahukom sa pagpasalamat sa laing tuig sa iyang kinabuhi pinaagi sa paghalad og tabang sa labing nagkinahanglang mga Sugbuanon. Gihimo niyang kaabag ang Halad sa Kapamilya sa DYAB Abante Pa, Bisaya! ug ABS-CBN Cebu.

-o0o-
Nag-una sa taas uyamot nga listahan sa libreng mga pangalagad ang pagkonsulta ug pagtambal sa nagkalainlaing sakit sa mga bata ug mga dagko nga tambayayongan sa Gullas Memorial Hospital, UV College of Nursing ug UV College of Pharmacy. Duna say libreng ibot, pasta ug limpiyo sa ngipon alang sa unang 100 ka pasyente pinaagi sa UV College of Dentistry.
Ubang medical services: Libreng tuli sa unang 50 ka pasyente; libreng cervical cancer screening sa unang 100 ka pasyente; librong random blood sugar screening sa unang 50 ka pasyente; libreng ECG sa unang 50 ka pasyente; ug bloodletting sa Philippine Red Cross.

-o0o-
Ang Gullas Law School motanyag og libreng konsultasyon sa mga abogado ug mga tinun-an sa abogasiya. Libre sab ang notaryo alang sa affidavits of loss ug ubang yanong mga dokumento. Ang Technical Education and Skills Development Authority (Tesda) moayo sa depektuso nga cellular phones nga way bayad.
Alang sa mga nagkinahanglan og trabaho, dunay gatosan ka bakanteng lokal nga trabaho ang ma-aplayan pinaagi sa job fair nga dumalahon sa UV Public Employment Services Office (Peso). May libre sang seminars: Basic bookkeeping uban sa UV College of Commerce; ug Drug Awareness Seminar uban sa UV College of Criminology.

-o0o-
Maayong balita sa mga may binuhi nga mga iro ug iring: Libreng bakuna, kapon ug purga ang itanyag sa buhatan ni Dr. Alice Utlang, ang Cebu City Veterinarian ug kaabag nga mga organisasyon. Niingon si Dr. Utlang nga samtang mga iro nga Pinoy ang ilang palabihon. atimanon sab nilang mga langyaw.
Imbitado ang tanan, bisan asa nagpuyo. Makasuroy ka sa dakong wanang sa Gullas Medical Center (ang ganghaan naa mahimutang sa tapad sa barangay hall sa Banilad, Cebu City) ug mamiyesta sa tanang libre nga mga pangalagad nga imong gikinahanglan. Ayaw kabalaka: Kon gutumon na, mahimong moapil paglinya sa mass feeding sa The Freeman Foundation; ug kon pamaolan, may libreng masahe, reflexology ug acupuncture. May pakapin pa gyod nga libreng tupi alang sa mga bata ug dagko. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for February 1, 2012

2012-01-30T23:22:00.000-08:00

Krisis sa kaligdong

Kuwestiyonable nang daan ang pagdawat ni Chief Justice Renato Corona og diskuwento nga P12.3 milyones gikan sa Megaworld Corporation sa duha ka buwag nga transaksiyon niadtong 2008 ug 2009. Kay nahibawo siya isip associate justice sa Korte Suprema niadtong higayona nga may kahigayonan nga mahilambigit og kaso ang Megaworld ug nga moabot ang kaso sa labawng hukmanan.
Nahimong hingpit nga eskandalo ang pagdawat P12.3 milyones nga pabor ni Corona gikan sa Megaworld dihang napamatud-an nga gawas nga dunay kaso ang higanteng developer nga niabot sa Korte Suprema, si Corona pa gyod ang nagsuwat sa desisyon nga nipabor sa Megaworld.

-o0o-
Mas ma-interes tingali ang mga Sugbuanon kon mahibawo nga ang kaso sa Megaworld nga gihukman ni Corona naglambigit sa kontrobersiyal nga transaksiyon nga nahitabo dinhi sa atong kaugalingong nataran: Ang Megaworld Properties and Holdings, Inc. ang nipasaka sa petisyon; samtang ang mga sinumbong mao silang Lapulapu City RTC Judge Benedicto Cobarde, Court Sheriff Juan Gato ug real estate brokers nga silang Serecio Matthew Jo ug Ida Henares.

Ang kaso naglambigit sa kapakyas sa Megaworld pagbayad sa balanse sa komisyon ngadto nilang Jo ug Henares nga maoy nihikay sa joint venture sa Megaworld ug Mar y Cielo Leisure Resort, Inc. (MYC) sa kabahin sa kabaybayonan sa Opon niadtong Hulyo 1995.

-o0o-
Ang paningil nilang Jo ug Henares sa P25.1 milyones nga komisyon gipatigbabaw ni Judge Cobarde ug sa Court of Appeals. Nahimo nang final and executory ang desisyon ug nag-apura na silang Jo ug Henares nga sakmiton sa korte ang mga deposito sa Megaworld sa Manila Banking Corporation ug ubang bangko.
Nidangop dayon ang Megaworld sa Korte Suprema. Ang mga mahistrado sa third division nipabor nila. Matod ni Corona, nga maoy nagsuwat sa desisyon, di nang kapaningil silang Jo ug Henares sa ilang komisyon gikan sa Megaworld kay wa mahinayon ang joint venture tungod sa pagkanselar sa MYC sa transaksiyon.

-o0o-
Ang desisyon pabor sa Megaworld gisuwat ni Corona niadtong Marso 31, 2004. Pila ka tuig sa wa pa siya modawat sa P12.3 milyones nga diskuwento gikan sa Megaworld alang sa duha ka buwag nga transaksiyon niadtong 2008 ug 2009. Sama kaha kadako ang diskuwento nga ihatag sa Megaworld kon wa pa sila pabori ni Corona niadtong 2004?
Ang inilang blogger nga si Raissa Robles ang nakakita sa kaso (G.R. No. 156200). Nalupig niya ang House prosecutors, nga mao untay gisuholan paghipos sa gikinahanglang mga ebidensiya, kinsa nisaad hinuon pagpangita og dugang susamang kaso. Samtang nagtubo ang mga ebidensiya sa pagpahimus ni Corona sa iyang katungdanan, nagkaklaro nga nataligam-an niya ang labing batakan nga panginahanglan sa iyang pagka-mahistrado sa labing taas nga hukmanan sa nasud: Kaligdong. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 31, 2012

2012-01-29T23:53:00.000-08:00

2.3 ug 2.4

Haskang panghambog sa mga abogado ni Chief Justice Renato Corona nga ang pagbasura sa Senado sa kabahin sa articles of impeachment nga nipasangil nga may ilegal nga katigayonan ang ilang kliyente. Matod nila timaan ni nga nagpataka ang mga kongresista paglista sa mga sukaranan pag-impeach ni Corona. Nipasidaan pa gyod nga ang pagdili sa Senado sa mga ebidensiya sa Section 2.4 sa Article 2 mosamot pagpahuyang sa kaso.
Apan di hingpit ang ilang kadaogan. Gitugotan sa Senado ang prosekusyon pagpresentar og mga ebidensiya sa Section 2.3 nga nipasangil nga may kabtangan si Corona nga wa ibutang sa iyang statement of assets, liabilities and net worth (SALN).

-o0o-
Napamatud-an ang kataphaw sa kadaogan ni Corona atol sa pagpresentar sa prosekusyon sa opisyal sa Megaworld Corporation nga nimatuod nga nakapalit sa ilang kabtangan ang sinumbong. Gibabagan unta ni Defense Counsel Serafin Cuevas ang testimoniya apan gibaraw siyang Senate President Juan Ponce Enrile. Kinsa nitataw nga mapresentar ang saksi ug mga ebidensiya ubos sa Section 2.3.

Sa mosunod nga mga adlaw, gawasnon nga makapresentar sa mga saksi ug mga ebidensiya ang prosekusyon mahitungod sa kabtangan nga gituohang ilegal nga nakuha ni Corona. Sa matag higayon nga mobaraw silang Cuevas ug kaubanan, igo lang moingon ang prosekusyon nga ang kabtangan wa ibutang ni Corona sa SALN, nga gitugotan sa 2.3, bisan kon mapalig-on sab ang gidili nga 2.4.

-o0o-
Nagkadugay nagkaklaro nga panglawgaw lang gyod ang mga pagsupak ni Cuevas sa mga testimoniya sa mga saksi ug mga ebidensiya sa prosekusyon. Labihang pangugat niya sa matag higayon pagbabag sa pagmarka sa mga dokumento nga nahipos sa prosekusyon ug nasupinahan sa Senado. Apan matag higayon nga masalikway ang iyang pagsupak, abtik kaayo siyang mopamarka sa mga dokumento alang sa depensa.
Maayo na lang nga, human sa duha ka semana nga pag-ulug-ulog ni Cuevas, nakat-on na si Enrile. Mas paspas nang gihawanan ang mga pagsupak. Gipaabot nga mas motulin ang husay human nakumbinser ni Enrile ang duha ka habig nga magsabot nang daan sa umaabot nilang mga saksi ug mga ebidensiya.

-o0o-
Laing senator-judge ang nakaluwas sa prosekusyon sa ikawalong adlaw sa husay. Dihang naapiki na sang prosekusyon pagkuha og dugang kasayuran sa pabor nga gihatag sa Megaworld ngadto ni Corona ug sa iyang asawa, nibarug si Senador Koko Pimentel.
Tungod sa pangutana ni Pimentel, napahibawo sa prosekusyon nga gisultihan sila ni Giovanni Ng, finance director sa Megaworld, nga gihatagan nilag 40% nga diskuwento si Corona. Nga mas bug-at og kahulogan kon kapamatud-ang may kaso ang Megaworld sa Korte Suprema atol sa transaksiyon. Sama sa pasangil nga nagpahimus og mga pabor sa Philippine Airlines ang magtiayong Corona samtang nag-ung-ong ang kaso sa PAL. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 30, 2012

2012-01-29T01:22:00.000-08:00

Kahakog sa operators

Kon nituman nang bus operators sa bag-ong sugo sa nasudnong gobyerno, ang ilang mga drayber ug konduktor makadawat na sa pagpanuweldo karong semanaha sa mosunod:

Labing menos P305 nga inadlawng suholan;

Overtime pay kon nilapas sa walo ka oras ang ilang trabaho matag adlaw;

Night shift differential kon natunong og gabii ang ilang pamasahero; ug

Service incentive pay nga magrepresentar sa ilang bahin sa kita sa operators apan ubos sa kundisyon nga wa sila mahilambigit og subsob nga mga aksidente ug kalapasan sa mga lagda sa trapiko.

-o0o-
Sa ilang pagkobra sa ilang mga suholan ug benepisyo karong semanaha, angayng susihon sa mga drayber ug konduktor kon giparehistro na ba sila sa ilang operator isip bag-ong mga sakop sa Social Security System (SSS) pinaagi sa pagbayad na sa pasiunang premium nga saw-an og bayad sa mga kawani (mga drayber ug konduktor) ug employer (operators).
Makapahimus na sab ang mga drayber ug konduktor sa mosunod nga mga benepisyo: Usa ka oras nga pahuway kon moabot og 12 ka oras ang iyang trabaho sa ka adlaw; usa ka adlaw nga pahuway sa matag semana; paternity ug maternity leave, parental leave ug uban pa. Sa pagtapos sa 2012, makadawat sila og 13th month pay ug annual service incentive leaves.

-o0o-
Inay mosugod na og patuman sa lagda nga giumol sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) ug Department of Labor and Employment (Dole), pipila ka bus operators sa Sugbo nipahibawo sa wa magkadimao nilang pagsupak: Sa sinugdanan, nihulga silang mokiha, dayon nanaway sa LTFRB nga wa sila konsultaha ug nangintriga pa gyod nga supak ang mga drayber ug konduktor sa lagda kay momenos ang ilang kita.
Wa hinuon molalis ang operators sa sukaranan sa lagda nga mao ang pag-iban sa mga aksidente sa kadalanan, sa paturagas sa buses ug pag-ilogay ug pasobrahay sa pasahero kay nag-apas ang mga drayber ug konduktor nga mas modako ang ilang komisyon gikan sa kita sa buses.

-o0o-
Gihangop sa mga drayber ug konduktor nga klaro nang ilang suholan ug mga benepisyo. Ang pasidaan nga mo-us-os ang ilang kita way sukaranan. Kay ang lagda wa magdili paghatag og mas dagkong suholan, igo lang nitakda sa labing gamayng madawat. Kon magpaugat ang operators pagbira sa inadlawng suholan ngadto sa P305, ang labing takos nilang mga drayber ug konduktor madani sa mas makiangayong operators, ang mga taphaw ray mahibilin ug mohagba ang negosyo.
Ang hulga sa pipila ka operators nga sa employment agencies sila mokuha og mga drayber ug konduktor nagpaila sa ilang ka-ignorante. Kay bisan ang agencies gimandoan sa balaod paghatag og minimum nga suholan ug mga benepisyo sa labing ubos nga mga kawani.
Hinaot tumanon sa LTFRB nga isunod ang taxi drivers. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 29, 2012

2012-01-27T23:08:00.000-08:00

Papating ni Corona

"In the eyes of the people, if I got all my assets through illegal means, will I be careless/stupid enough to put in my name, my wife my children…?"

"I am a Supreme Court justice and … Chief Justice. I think I will not commit such a mistake/stupidity if indeed those were illegally acquired… Ano ba naman!"

Mao ni ang text messages nga gipada ni Corona sa mga sakop sa media dihang napakita na sa House Prosecution panel ang mga titulo nga yuta sa tulo ka dakbayan sa Metro Manila nga nahimutang sa iyang ngan, sa ngan sa iyang asawa ug mga anak ug umagad.

Tuod. Ngano man?

-o0o-
Kon di amaw si Corona, nganong gibutang man sa iyang ngan, sa ngan sa iyang asawa, mga anak ug umagad ang 45 ka titulo sa yuta ug kabalayan, kansang kinatibuk-ang balor di maabot sa iyang suholan sa Korte Suprema, nga gideklarar sa iyang statement of assets, liabilities and net worth (SALN) nga mao ray bugtong niyang tinubdan sa panginabuhi?
Kon di buang si Corona, nganong nangugat man nga lima ray iyang kabtangan ug ihatag niya ni bisan kinsa nga makapakita og mga dokumento nga magmatuod nga nanag-iya pa siya og dugang kabtangan? Nga nahibawo man unta nga dali rang makuha ang mga dokumento sa iyang kabtangan gikan sa Land Registration Authority (LRA)?

-o0o-

Ang bugtong katin-awan nga maabot sa kabos nakong panghunahuna mao ang pagtuo nga di siya madutlan sa balaod, ang pagsalig nga magpabiling tinagoan ang nangalisbong mga transaksiyon nga iyang gisudlan ug ang paglaom nga bisan masakpan pa di siya masilotan. Sa iningles pa, "sense of impunity."

Nagpatuyang si Corona pagpaburot sa iyang katigayonan kay kumbinsido nga way makahilabot niya atol sa pamunoan ni kanhi presidente Gloria Arroyo. Wa kaugpo ang tanang impeachment complaints batok ni Arroyo, ila ang Ombudsman ug, labaw sa tanan, kontrolado niya ang Korte Suprema.

-o0o-
Bisan nikanaog na si Arroyo sa Malakanyang, bisan nibiya na sa katungdanan si Ombudsman Merceditas Gutierrez ug bisan napriso na si Arroyo human napakyas ang maniobra pagdalidali unta og palayas niya ngadto sa gawas sa nasud, wa mahadlok si Corona. Sa niaging buwan lang, dihang gi-impeach na siya sa 188 ka sakop sa House of Representatives, nipalit gihapon si Corona og share sa The Palms Country Club sa Alabang, Muntinlupa City nga balor og dul-an sa P1 milyon, mas dako kay sa tibuok tuig niyang kita.
Nagtuo bang di gyod kapaninglan sa iyang mga atraso tungod sa hingpit niyang mayoriya sa labawng hukmanan? O nahigam na lang pag-ayo sa kaluho sa iyang kinabuhi human nagpa-ituy-itoy ni Arroyo maong wa nang kabantay nga nagkaduol na ang adlaw sa panudya? [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 28, 2012

2012-01-27T00:06:00.001-08:00

Banga, di tadyaw

Alang sa mga dumadapig ni Chief Justice Renato Corona, way dag-anan ni Justice Serafin Cuevas ug sa ubang mga abogado sa depensa silang Kongresista Niel Tupas Jr. ug ubang mga sakop sa House Prosecution panel. Way molalis nila. Gilampornas tinuod nilang Cuevas ug kaubanan ang hilaw ug way praktis nga prosecutors. Ang kasuhito ni Cuevas sa mga lagda nakapahawong bisan sa banggiitan nga private prosecutors, gawas lang sa Sugbuanong si Atty. Arthur Lim nga wa motalaw pagbanghag niya.
Apiki tinuod ang prosecutors. Kon makapahuway na sa lecture ni Cuevas, pulipulihan sab sila og insulto nilang Senador Miriam Defensor-Santiago ug Senate President Juan Ponce Enrile. Mga abogado sa Sugbo nipirma na gani og petisyon pagpapuli ni Tupas.

Apan ang impeachment trial ni Corona di daugon sa pagkasuhito sa mga lagda. Kon dili sa kalig-on sa mga ebidensiya. Nga igong makakumbinser sa mga senador ug sa ilang girepresentahan nga katawhan sa ka-inosente o ka-sad-an sa sinumbong.
Bisan sa kabanga sa prosecutors, ug daghang salamat sa tukmang tabang sa pipila ka senator-judges nga di mahimong barawon nilang Cuevas ug kaubanan, napresentar na human sa unang duha ka semana sa husay ang pasiunang mga ebidensiya batok ni Corona: Ang iyang statement of assets, liabilities and net worth (SALN), mga titulo sa yuta ug kabalayan ug income tax returns (ITRs).

Gipasabot sa mga senador ug sa depensa nga ang SALNs, mga titulo ug ITRs ni Corona ug sa mga sakop sa iyang pamilya igo pang lang nga namarkahan ug wa pa madawat sa impeachment court isip ebidensiya. Busa mahimo ba nga di una ni tukion sa prosecutors uban sa mga sakop sa media aron nga di ma-influencia ang publiko?
Samtang iya sa Senado ang eksklusibo nga gahom sa paghusay sa mga kasong impeachment, gidasig ang katawhan sa aktibong pagpanginlabot pinaagi sa pagsubay sa husay ug mga argumento ug mga ebidensiya sa prosekusyon ug sa depensa. Di kapugngan ang katawhan sa pagsugod na pagtuki sa nabutyag nga mga ebidensiya.

Maong milagro na lang ang makaluwas ni Corona. Ang SALNs, mga titulo ug ITRs pulos nagmatuod nga daghan ug dagko ang iyang katigayonan, nga di mahimong maabot sa gamay niyang kinitaan, kay wa silay laing tinubdan gawas sa iyang suholan sa Korte Suprema.
Gipasabot ni Senador Santiago nga bisan makonbikto si Corona di pa siya segurong matangtang sa puwesto. Kay mahimong silotan lang siya sa Senado pinaagi sa kasaba ug pasidaan. Nga tukma lang kon ig lang nakalimot pagbutang sa ngan sa iyang asawa sa iyang SALNs. Apan kon di kapasabot diin gikan ang kuwarta pagtumpi sa dakong katigayonan, angay siyang palagputon, sakmitan sa ilegal nga kabtangan ug did-an paghupot og ubang katungdanan sa gobyerno. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 27, 2012

2012-01-25T23:40:00.001-08:00

Gahong ni Corona

Ang higanteng kang-a tali sa mga titulo sa kabtangan ug sa statement of assets, liabilities and net worth (SALN) ni Chief Justice Renato Corona napun-an og mas dagkong buslot sa income tax returns (ITRs) nga gisumiter sa Bureau of Internal Revenue (BIR) ngadto sa Senado sa nagpadayong impeachment trial.
Ang nagkalawom nga gahong nga nahimutangan ni Corona inanay nga nakapasabot sa katawhan sa ka-desperado sa iyang mga abogado pagbabag sa mga ebidensiya batok sa sinumbong. Sukwahi sa iyang pasangil nga way ebidensiya ang prosekusyon batok niya, si Corona nagkapuliki na ron sa pagpanagang sa baha sa mga dokumento sa lang-og niyang mga transaksiyon.

-o0o-
Labing bag-ong transaksiyon ni Corona nahitabo sa Disyembre 2011. Bisan gi-impeach na sa House of Representatives, si Corona ug iyang asawa namalit og shares sa The Palms Country Club Inc. sa Filinvest, Alabang balor og P700,000.

Ang kita ni CJ Corona sa 2010 nikabat og P481,178.25. Si Mrs. Corona nikita og P368,991 dayon niyang resign sa John Hay Management Corporation (JHMC) sa samang tuig. Apan makapalit lang sila sa shares kon wa mangaon, ni namalit og sinina, namayad sa tubig ug kuryente ug namiyahe.

-o0o-
Busy ang magtiayong Corona sa 2010: Namaligya sila og duha ka luna ug nanglista sa ubang kabtangan nga nalimtan ni Corona pag-apil sa nangagi niyang SALNs. Gibaligya nilang luna sa Pansol, Dilliman balor og P18 milyones ngadto sa ilang anak, Ma. Carla C. Castillo (nga gihulagway sa prosekusyon nga way katakos pagpalit sa kabtangan) niadtong Oktubre. Nisunod ni sa pagbaligya sa laing luna sa Pansol, Dilliman balor og P8 milyones ngadto ni Amelia Rivera niadtong Marso.

Sa SALN sa 2010 na gilista ni Corona ang condominium unit sa Makati nga napalit niadtong 2003 baleg P726,000 ug condominium unit sa Taguig nga napalit niadtong 2004 baleg P1.4 milyones. Nakapalit sab og laing condominium unit sa 2010 baleg P3.4 milyones.

-o0o-
Niadtong Disyembre 2009, aktibo sang magtiayong Corona: Upat ka kabtangan ilang gikompra, P12.5 milyones nga unit sa Bellagio I sa Fort Bonifacio ug laing tulo ka kabtangan nga balor og P14.5 milyones. Ilang kita niadtong tuiga nikabat og P1,269,189.40. Diin man sila mangahoy og P27 milyones pagpangompra sa upat ka kabtangan?

Mas kahibudngan ang pagpalit ni Mrs. Corona og P11 milyones nga kabtangan niadtong 2003. Mga abogado ni Corona niingon nga inutang nila ang kuwarta nga gipalit sa luna sa La Vista Subdivision sa Quezon City. Sa SALN sa samang tuig, nideklarar si Corona nga nangutang siyag P11 milyones gikan sa iyang asawa. Nangutang si Corona sa iyang asawa aron lang ihatag pagbalik sa iyang asawa? [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 25, 2012

2012-01-23T23:44:00.000-08:00

Talaw si Corona

Nabisto nang baraha ni Chief Justice Renato Corona. Sukwahi sa iyang pasalig nga andam siyang tubagon ang tanang pasangil batok niya, nilikoy ang iyang tonada sa pagsugod na sa impeachment trial. Inay hangpon ang kahigayonan nga sa kataposan makatubag na sa mga pasangil ug makapanalipod na sa iyang kaugalingon, si Corona nidangop hinuon sa paglangay sa husay pinaagi sa way kinutoban nga pagbabag sa mga testimoniya ug mga ebidensiya sa prosekusyon.
Gani, hangtod karon, sa ikaduhang semana na sa husay, padayon silang nikuwestiyon sa legalidad sa impeachment ni Corona sa House of Representatives. Kini bisan gisalikway na sa Senado ang orihinal nilang mosyon pagbasura sa articles of impeachment nga maoy sentro sa husay.

-o0o-
Bisan gipatigbabaw na sa Senado ang impeachment ni Corona, nga makiangayon lang kay gipirmahan man ang articles of impeachment sa kapin sa 200 ka kongresista, nga klarong mayoriya sa tanang sakop sa House ug dako kaayo og labaw sa ⅓ (95 ka boto) nga mao ray gilatid sa lagda, si Corona ug iyang mga abogado padayong nagpaugat sa pagbabag sa prosecutors pagpresentar sa ilang mga saksi ug mga ebidensiya pagmatuod sa pasangil nga nagawkaw siya sa katungdanan ug nga naghupot siya og ilegal nga katigayonan.
Masabot hinuon ang kahadlok ni Corona pag-atubang sa mga pasangil. Kay unsaon man tuod niya pagtubag ang pasiunang mga ebidensiya nga nakagusbat nang daan sa iyang kawsa?

-o0o-
Ang pagkabisto sa iyang statement of assets, liabilities and net worth (SALN) wa makatabang sa iyang kaso. Kay ang SALN inay makapahilom nakapatumaw sa dugang pangutana sa kalit nga pagburot sa iyang katigayonan ug kahibulongan niyang mga utang.
Ang pagkabisto sa mga titulo sa daghang luna ug pinuy-anan sa mga ngan nilang Corona, iyang asawa, mga anak ug umagad nisukwahi sa iyang pangangkon nga lima ray iyang kabtangan ug nakapalig-on sa pagduda nga gigamit ang iyang pamilya isip dummies sa ilegal niyang katigayonan.

-o0o-
Sakto si Senadora Miriam Defensor Santiago. Kon dasonan sa impeachment court ang pagbabag ni Corona sa mga ebidensiya batok niya makumbinser lang ang katawhan nga ang husay nihatag og mas dakong importansiya sa kutikuti inay sa pagpangita sa kamatuoran. Si Senate President Juan Ponce Enrile gilamian pag-ayong nakigbinayloay og Latin sa iyang ka-edad nga si Justice Serafin Cuevas inay mo-apura sa husay.
Di hinuon angayng tabonan ang kahilaw sa prosecutors. Apan ang husay di panindotay og Iningles ni sa kasuhito sa mga lagda sa hukmanan. Mahitungod ni sa pasangil batok sa opisyal nga di madutlan og kasarangang kaso, nga mapatubag lang sa iyang mga binuhatan pinaagi sa impeachment.
Angayng ipatigbabaw ang katungod sa katawhan pagpaningil bisan kon "leading" ang mga pangutana ug bisan may mga pung nga nasaag sa articles og impeachment. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 24, 2012

2012-01-22T23:38:00.000-08:00

Utang ni Corona

Samtang nasentro ang atensiyon sa kadaghanan sa kalit nga pagburot sa kabtangan ni Chief Justice Renato Corona, salamat sa nabisto niya nga statement of assets, liabilities and net worth (SALN), may dako sab diayng kahibulongan sa iyang utang. Ang blogger nga si Raissa Robles nibisto nga nangutang si Corona og P11 milyones gikan sa korporasyon sa iyang kaugalingong asawa, ang Basa-Guidote Enterprises Inc., niadtong 2003. Makapahibung ang transaksiyon kay:

Ang rehistrasyon sa kompaniya nga ang 98% gipanag-iya ni Cristina Corona gikanselar sa Securities and Exchange Commission (SEC) sa samang tuig nga nangutang si Corona;

Way dokumento nga nag-detalye giunsa pagbayad ni Corona ang utang; ug

Way dokumento nga nagpakita kon nibayad ba og buhis ang Basa-Guidote Enterprises sa interes sa utang ni Corona.

-o0o-
Unsa may gigamitan ni Corona sa P11 milyones nga utang? Kay wa ni igkita sa iyang SALN sa 2003. Gipanghatag ba niyang tanan sa charity ang tibuok kantidad? Gitulis o gikawatan ba? O gibutang-butang lang aron may sukaranan sa pagpangangkon nga nihiyos ang iyang kabtangan?
Apan yanong paghubad, bisan di ta accountant, motug-an nato nga ang bisan unsang utang (liability) mapuno sa atong kita (asset). Mora ra tang nagkuha og kuwarta gikan sa usa ka bolsa ug gibalhin ngadto sa pikas nga bolsa. Sa ato pa, kon mangutang ta, di motidlom kon dili magpabilin nga mao lang gihapon ang atong kabtangan (net worth).

-o0o-
Sa SALNs pa lang daan, apiki na si Corona. Ang daghang buslot sa iyang SALNs nibisto nga di diay siya matinud-anon. Unsaon man niya pagkahimong simbolo sa demokrasya nga bakakon man diayng dako?
Ang nabisto nga mga titulo sa yuta ug mga pinuy-anan sa iyang ngan, sa ngan sa iyang asawa ug sa iyang mga anak ug mga umagad, nipalig-on sa mga pagduda gigamit ni Corona ang iyang katungdanan sa Korte Suprema pagpaburot sa iyang panudlanan. Mao ba ni presyo sa iyang pagpa-ituy-itoy ni kanhi presidente Gloria Arroyo?

-o0o-
Maong sa padayon sa impeachment trial karong hapon, kuwang na lang og diyutay nga maguramentado ang mga abogado ni Corona pagpugong nga mapakita ni Bureau of Internal Revenue (BIR) Commissioner Kim Henares ang income tax returns (ITRs) nilang Corona, sa iyang asawang si Cristina, mga anak ug mga umagad ngadto sa impeachment court.
Kay nipasangil ang prosekusyon nga gigamit ni Corona ang mga sakop sa iyang pamilya isip "dummies" aron pagtago sa nidaghan niyang katigayonan. Apil sa giingong gitago ni Corona mao ang tulo ka kabtangan nga balor og P45 milyones nga gibutang niya sa ngan sa iyang anak nga si Carla Corona Castillo ug iyang umagad nga si Dr. Constantino Castillo, kansang ITRs mopakita nga wa silay katakos pagpalit sa kabtangan. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 23, 2012

2012-01-21T23:17:00.000-08:00

Unang gobernadora

Kon sublion ang mga dokumento sa Commission on Elections (Comelec), ang unang babaye nga gobernador sa Sugbo mao si Agnes Magpale, di si Gwen Garcia. Naaghat ko paghisgot ini kay sa niaging gabii, atol sa birthday party ni Magpale, nakit-an nako silang Gobernador Garcia nga naghangpanay taliwa sa gatosan ka bisita, kasagaran gamhanang mga politiko sa Sugbo.

Nahibawo tang tanan nga inihap na lang ang mga adlaw sa alyansa sa politika nilang Garcia ug Magpale. Si Magpale nipahibawo na sa iyang plano pagdagan pagka bise gobernador sa piniliay sunod tuig. Si Garcia, kay di na mang kapasubli, mahimong maoy iyang ikabangga sa ikaduhang labing taas nga katungdanan sa Kapitolyo.

Sa di pa ta molantaw sa unahan, mahimo bang lingion nato og diyutay ang kasaysayan?

-o0o-

Nalangay ang proklamasyon ni Gobernador Garcia sa iyang unang termino niadtong 2004. Tungod sa protesta ni Celestino Martinez Jr., karon mayor sa Bogo City, wa maka-asumir sa katungdanan si Garcia sa pagkapupos sa ikatulo ug kataposang termino sa iyang amahan, karon Kongresista Pablo Garcia.

Nakapanumpa si Garcia atubangan ni kanhi bise presidente Noli de Castro sa Capitol Social Hall pagka gabii na, dihang nahuman ang nalangay pag-ayo nga iskutenyo. Dungan nga nanumpa si anhing bise gobernador Greg Sanchez, kansang proklamasyon naduhig sa protesta batok ni Garcia.

Sa ato pa, sud sa pila ka oras, gikan sa pagkanaog ni Noy Pabling sa Kapitolyo sa udtong tutok hangtod sa pagpanumpa sa iyang kamaguwangang anak pagka gabii niadtong Hunyo 30, ang labing daghan og boto sa naproklamar nang board members, si Magpale, maoy gobernadora sa Sugbo.

-o0o-
Wa ni hisguti ni Magpale sa mubo niyang mensahe pagpasalamat sa mga nanambong sa kasaulogan sa ika-70 nga sumad sa iyang adlawng natawhan.

Nikumpisal nga way birth certificate, sama sa ubang natawo atol sa gubat, ug nga didto pangulitawhi sa Malakanyang sa iyang bana, si anhing Court of Appeals Executive Justice Arsenio Magpale, atol sa pamunoan sa iyang uyoan nga si anhing presidente Carlos Garcia, apan wa gyod maghisgot sa talagsaon niyang papel sa kasaysayan.

-o0o-
Ingon ana si Magpale. Di kinahanglang hakpon ang tanang kredito, bisan unsa kamakiangayon. Di kinahanglang makig-away kon may mas malinawong alternatibo. Ang kontrobersiya sa pagpuli sa katungdanan nga nabakante sa kamatayon ni Sanchez nitabon sa kamatuoran nga siya ang usa sa labing takos ug hinog nga haligi sa Sugbo.
Apan ang kagamhanan sa iyang mga bisita sa niaging gabii nagtimaan nga di na siya magpahipi. Gi-nawong sa hamtong nga molupyo sa habagatang Sugbo nga na-bise gobernador siya nga di pinili sa katawhan kon dili sa Ginoo. Bisan di mopadaplin ang mga Garcia alang niya ug bisan laktawan sa Liberal Party, niabot nang higayon ni Magpale. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 22, 2012

2012-01-20T22:41:00.001-08:00

Hubo ni Corona

Karong napakita na sa House prosecution panel ang pasiuna nilang mga ebidensiya, bisan sa way kinutoban nga pagkutikuti ug paglibuglibog sa mga abogado ni Chief Justice Renato Corona, naklaro na nga bakak ang pangangkon ni Corona nga lima ray iyang kabtangan ug nga mas katuohan diay ang prosekusyon nga 35 ka kabtangan ang narehistro sa ngan ni Corona, sa iyang asawa, mga anak ug umagad.
Nisaad si Corona nga ihatag niya ang sobrang kabtangan ni bisan kinsa nga makamatuod nga mas daghan kay sa lima ang iyang mga bay ug luna sa Metro Manila. Iya ba ning tumanon? O, sama sa naandan, namakak na sab siya?

-o0o-
Andam na hinuon ang mga abogado ni Corona sa ilang panagang human nisiwil ang sayal sa pangilad sa ilang kliyente:

Karong nasumiter nang statement of assets, liabilities and net worth (SALNs) ni Corona sa impeachment court, nga laing pamakak kay napugos ra mang clerk of court sa Korte Suprema pagtahan sa SALNs ngadto sa senator-judges, angayng ibasura nang Article 2 sa Articles of Impeachment;

Ang Article 2 parte ra sa SALN ni Corona, way apil ang pasangil nga may ilegal siyang katigayonan; ug gawas pa

Maniobra sa Land Registration Authority (LRA) ang pagkabutang sa iyang ngan sa kabtangan nga di iya.

-o0o-
Sa ka-maayong laki sa mga abogado ni Corona giandaman na nilang daan og depensa ang managlahi nga mga kantidad sa kabtangan nga gitug-an ni Corona sa daghan uyamot niyang mga pakigpung sa wa pa magsugod ang impeachment trial ug sa mga naapil sa iyang SALNs: Maoy naandan sa mga opisyal sa gobyerno, sama ni Corona ug sa 188 ka kongresista nga ni-impeach niya ug sa ubang opisyal sa gobyerno nga namasangil niya, ang pag-usab-usab sa presyo sa ilang kabtangan:

Padak-an kon dunay interesado nga mopalit aron nga maka-ginansiya og mas dako; ug

Pagamyan kon maoy gamiton nga sukaranan sa pagkuwenta sa bayranan nilang buhis.

-o0o-
Di kasinahan ang kahimtang karon ni Corona. Di siya kahibawo molingkod ba, o motindog, o mopungko, o moyaka. Kay nahibawo nga sa upat ka adlaw nga pahuway sa impeachment trial, gikan niadtong Biyernes hangtod karong Lunes, gipiyestahan sa prosecutors ug sa iyang mga kaatbang ang pagpangita sa mga buslot sa iyang SALNs.
Mas gikuyawan si Corona inig padayon sa husay karong Martes. Kanus-a motambong si Commissioner Kim Henares sa Bureau of Internal Revenue (BIR). Nipasalig si Henares nga itugyan niya sa senator-judges ang income tax returns ni Corona, sa iyang asawa ug mga anak ug umagad. Kon P5 ray imong bayad sa sedula bisan mas dako ang imong suholan, makasabot tingali ka sa kagil-as nga nihamok karon ni Corona. Salamat sa nag-ung-ong nga paghubo niya karong semanaha. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 21, 2012

2012-01-19T23:27:00.001-08:00

Krimen sa NBI

Mga nagduda sa kamatinud-anon sa kampanya ni Presidente Noynoy Aquino batok sa pangurakot makaangkon og sukaranan pagsubli sa ilang kakuwang og pagtuo. Ang pagtaktak ni Presidente Noynoy Aquino sa iyang tinudlo nga pangu sa National Bureau of Investigation (NBI) nagmatuod nga ang kampanya pagpanggukod sa mga badlungon wa lang itumong nilang Presidente Gloria Arroyo ug sa iyang mga alyado. Kon dili alang sab diay sa iyang mga sinaligan.
Daghang nakugang sa pagpalagpot ni Aquino ni NBI Director Magtanggol Gatdula human sa pasiunang imbestigasyon sa pagdagit ug pagpangilkil sa mga ahente sa NBI sa usa ka Japanese national. Kay gawas nga tinudlo ni Aquino, si Gatdula usa pa gyod sa labing sinaligan ni Senador Panfilo Lacson, nga giilang alyado sa Malakanyang.

-o0o-
Morang sablig sa lab-as nga tubig ang kapaspas ni Aquino nga nipasusi sa krimen ug nisilot sa mga nahilambigit. Labihang tiyabaw ni Gatdula nga gilapas ni Aquino ang iyang batakang tawhanong katungod. Kay wa siya hatagi og kahigayonan pagpanalipod sa iyang kaugalingon gikan sa way sukaranan nga mga pasangil.
Apan gipahilom siyang Aquino. Pinaagi sa pagdeklarar nga nawagtang nang iyang pagsalig ni Gatdula. Patubagon si Gatdula sa mga pasangil nga apil siya sa krimen sa pormal nga imbestigasyon nga ipahigayon. Apan ang iyang atraso nga nakapapas sa pagsalig ni Aquino mao ang iyang padayong pagtanggong sa Japanese national inay itugyan sa Buro sa Imigrasyon.

-o0o-
Si Noriyo Ohara ang sentro sa kontrobersiya. Nilayas siya sa Japan ug nitago dinhi sa Pilipinas niadtong 2009 aron paglikay sa iyang mga utang ug pag-ikyas sa pagbayad sa dagkong buhis sa dakong katigayonan nga iyang napanunod sa iyang mga ginikanan. May mga tinubdan nga nagkanayon nga ang tinuod nga gikahadlokan ni Ohara mao ang Yakuza Gang nga gipasanginlang maoy nagpatay sa iyang amahan.
Gidagit sa mga ahente sa NBI si Ohara niadtong Oktubre sa niaging tuig. Nangayo sila og P15 milyones nga ransom. Gisakmit sang mahalon niyang kabtangan. Dihang nabulilyaso na, gibakakan ang ilang mga labaw ug gipugos pagpapirma ang pamilya nga gidangpan ni Ohara sa Bugallon, Pangasinan nga boluntaryo nilang gitugyan ang Haponesa sa NBI.

-o0o-
Nag-atubang na karon og mga kasong kriminal ug administratiba silang Gatdula ug kaubanan. Kon may sukaranan ang mga pasangil nga apil siya sa krimen, ang pagkatangtang sa katungdanan maoy labing gamayng labad sa ulo ni Gatdula.
Sa pagdumili niya pagdupa ni Gatdula, napamatud-an ni Aquino nga di niya tugotan nga magpadayon ang kultura sa tinabonay sa niaging pamunoan. Kay kon nahitabo pa ni sa panahon ni Arroyo, inay tarungon pag-imbestigar, si Gatdula ra sab untay gitugyanan pag-imbestigar sa mga binuang sa iyang kaugalingong buhatan.
Hinaot nga mao na gyod ni sinugdanan sa pagtul-id sa baliko nga dan. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 20, 2012

2012-01-18T23:18:00.000-08:00

Kabilin ni Fernan

Puwerte tingaling panaguto ron ni Chief Justice Renato Corona nganong nagpaugat siya pagbalibad sa sibawng awhag nga ipakita ang iyang statement of assets, liabilities and net worth (SALN). Gibungul-bungolan niyang sugyot ni Presidente Noynoy Aquino ug sa nagpakabanang mga sektor sa katilingban nga epektibong matubag ang mga pasangil sa pangawkaw batok niya pinaagi sa pagpakita sa kinatibuk-ang listahan sa iyang kabtangan ug utang.
Bisan nagsugod nang impeachment trial, padayong gilumloman ni Corona ang iyang SALN. Hangtod nga gisupinahan na sa Senado ang clerk of court sa Korte Suprema, nga maoy naghupot sa mga SALN sa tanang mahistrado, padayon siyang nagpapating.
Sipyat ra gyod sa dila ang nakapahagsa sa tanang pamalibad ni Corona.

-o0o-
Dihang unang gipangutana si Clerk of Court Enriqueta Vidal kon gida ba niya ang SALNs ni Corona, nitubag siya nga "wa" ug iyang "notes" ray nada. Apan human siya maymayi ni Senador Franklin Drilon nga di mahimong balibaran ang supina sa Senado sa way paglugpit sa gahom ini paghusay sa mga kaso sa impeachment, nalukmay tingali, niangkon na si Vidal nga gida niya ang SALNs ni Corona nga gisupinahan sa impeachment court.
Giablihan ni Vidal ang dakong baha sa mga awhag pagtahan sa kontrobersiyal nga mga dokumento: Gisugdan ni Drilon, gidasonan ni Senate President Juan Ponce Enrile ug sa ubang senator-judges. Wa kapugngi sa tanang banggiitang abogado ni Corona ang dakong bul-og nga nibanlas sa tanan nilang pamalibad.

-o0o-
Pagtabon sa makauuwaw nilang kaparotan, ang kampo ni Corona morang kilat sa udtong tutok nga nilusad dayon og duha ka dungan nga maniobra:

Sa Senado, ang iyang mga tigpamaba nitapok dayon sa mga sakop sa media ug nitug-an nila nga nanawag si Corona aron pagpahibawo nga wa na siyay pagsupak sa pagpagawas sa iyang SALNs; ug

Sa Korte Suprema, ang tigpamaba ni Corona nga si Jose Midas Marquez nipasalig nga di silotan si Vidal kay may pagtugot gikang Corona ang iyang pagtambong sa husay sa Senado ug pagtahad sa SALNs.

-o0o-
Ambot kinsa na lay mailad ni Corona ug sa iyang mga turutot. Ang dugay na kaayo nilang pabaga pagpasalipod sa lagda sa Korte Suprema niadtong 1989 pagtago sa SALNs di mahilis sa dinalidali nilang pagbalitok human napaltos ang tanan nilang maniobra. Mas maayo nilang himuon mao ang pagsugod na og panubag sa kuwestiyonableng mga detalye sa naahat pagkabisto nga SALNs.
Sakto ang House prosecutors: Makasaysayanon ang nahitabo; mao toy labing unang higayon nga nabisto ang kinatibuk-an nga SALNs sa usa ka mahistrado sa Korte Suprema sud na sa 22 ka tuig. Ang kataposang higayon nga nakalili ang mga magbubuhis sa SALNs sa mga mahistrado atol pa sa pamunoan sa Sugbuanong anhing chief justice nga si Marcelo Fernan. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 18, 2012

2012-01-16T23:53:00.000-08:00

Sabotahe sa korte

Si Chief Justice Renato Corona ra sab ang nihatag sa labing lig-on nga ebidensiya sa pasangil nga di siya haom nga mangu sa mga hukmanan sa nasud. Ang iyang mga lakang pagpanalipod sa iyang kaugalingon ug pag-atake sa mga nanaway niya nimatuod nga wa gyod diay siyay kaligdong. Kay wa siya managana paggamit sa Korte Suprema ug sa mas ubos nga mga hukmanan sa pagdupa niya.
Si Corona nikanaog gikan sa talahurong institusyon nga iyang gipangulohan aron pakigbugno sa iyang mga kaatbang ginamit ang mas bugoy nga mga pung ug mas minaru nga mga paagi. Si Corona way pupanagana nga nibira sa sistema sa hustisya uban niya.

-o0o-
Ang kinaham nga panagang ni Corona mao nga ang iyang impeachment makapahuyang sa mga hukmanan. Apan wa siya makapakita og bisan usa ka ebidensiya pagmatuod nga ang iyang pagka-impeach sa House of Representatives makapahuyang ug makapa-inutil sa mga hukmanan ug mga maghuhukom sa nasud.
Ang napakita hinuon ni Corona mao nga siya maoy way kaikog nga moggamit sa mga hukmanan alang sa personal niyang interes--kay siya ra may na-impeach ug, kon makonbikto, siya ra may matangtang sa katungdanan. Samtang magpadayon ang impeachment trial, gawasnon ang mga hukmanan ug mga maghuhukom nga magpadayon sa ilang naandang gimbuhaton. Gawas lang kon padayon silang lawgawon ni Corona.

-o0o-
Sa ka-desperado sa iyang kahimtang, si Corona nidasig sa mga maghuhukom ug mga kawani sa Korte Suprema ug mas ubos nga mga hukmanan sa pagbiya sa ilang trabaho ug pag-abiba sa iyang mga diskurso nga way kukauwaw nga nipasidungog sa iyang kaugalingon nga simbolo sa demokrasya.
Sa ilang pagdeklarar og court holiday ug pagbiya sa batakan nilang tahas paghusay sa nagtipun-og nga mga kaso, ang mga sipsip ni Corona nisakripisyo sa katawhan ug sa interes sa hustisya. Ang wa mahimo nilang Presidente Noynoy Aquino ug ubang niawhag nga palagputon si Corona, sa tumang pabaga ug papating gipasiugdahan ug gipasigarbo nilang Corona ug kaubanan.

-o0o-
Ang sinultihan ug binuhatan ni Corona maoy nakahukas sa tanan niyang takoban. Nagpaka-aron-ingnon ra diay nga tarung nga mahistrado. Wa diay kalainan sa mga badlungon nga modangop sa labing salawayon nga mga maniobra.
Nagsige ug pangugat si Corona nga lima ra ang iyang kabtangan, sukwahi sa pasangil sa House prosecution panel nga 35 ka kabtangan ang nalista sa iyang ngan ug sa mga sakop sa iyang pamilya. Ang labing epektibo untang tubag sa mga pasangil mao ang pagpakita sa iyang statement of assets, liabilities and net worth (SALN). Apan hangtod karon, ambot unsa gyod kahay gitagoan, pabilin ni niyang gilumloman.
Kon ingon ini ka-mat-an si Corona, unsa pa may lain niyang palusot paghusay sa mahinungdanong mga kaso nga gisang-at sa Korte Suprema? [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 17, 2012

2012-01-16T00:13:00.000-08:00

        Pilde si Corona

    Kaingon nako nga wa mahadlok si Chief Justice Renato Corona sa pag-atubang sa articles of impeachment batok niya nga nag-ung-ong karon sa Senado. Inay sugdan na pagtubag ang mga pasangil, gigahin sa mga abogado ni Corona ang unang mga gutlo sa impeachment trial sa paglangay-langay. Bisan klaro na nga ang impeachment ni Corona gidasonan sa makabungog nga mayoriya sa mga kongresista, nagpaugat sila paglawgaw sa articles of impeachment.
    Hangtod karon gusto pa gyong mokumbinser si Corona sa iyang kaugalingon nga ilegal ang pag-impeach sa House of Representatives niya. Ug gusto niyang apilon pag-ilad ang katawhan nga wa sa ilang tarung kabuot ang 201 ka kongresista nga nipirma sa impeachment.

-o0o-

Kon paundayonan ang mga abogado ni Corona, gusto nilang sukitsukiton ang matag usa sa mga kongresista kon nakasabot ba sa ilang gipirmahan ug kinahanglang mopasabot nganong wa nila hatagi og higayon si Corona nga makapanalipod sa iyang kaugalingon sa wa pa gi-impeach.

Gusto nila nga ibasura sa Senado, isip impeachment court, ang articles of impeachment nga gipada sa House of Representatives, nga sama niya og ranggo. Nagtuo tingali nga makalusot ang ilang binuang. Kay kon ipatigbabaw ang ilang binuang, sama rang ibasura ang mga pasangil batok ni Corona ug magapos nang bisan unsang pagsuway pag-impeach niya sa mosunod nga usa ka tuig.

-o0o-

Maayo na lang nga gibasura dayon ang ilang mosyon pinaagi ni Senate President Juan Ponce Enrile, nga maoy gitugyanan sa iyang kaubanang senator-judges paghukom alang nila. Maong human sa usa ka takna nga kalangay, nasugdan na gyod ang husay sa merito sa articles of impeachment.
Apan ang pasiunang kapildehan ni Corona nibisto sa tinuod nga taktika sa iyang kampo: Ang pagbukiki sa tanang kahigayonan paglangay sa proseso pinaagi sa bisan unsang technicalities nga ilang magamit. Mao nga inay tubagon nang mga pasangil, babagan nila ang pagpakita sa mga ebidensiya nga gihuptan sa prosekusyon ug pilion lang unsay ganahan nilang tubagon.

-o0o-

Wa magbinugtong si Corona sa pagbatok sa iyang impeachment. Klarong giduphan na sa mas gamhanang puwersa. Samang puwersa nga malampusong nitabon ni kanhi presidente Gloria Arroyo gikan sa tanang makiangayon nga mga pagsuway pagtul-id sa iyang kasaypanan ug pagpatubag niya sa mga eskandalo sa siyam ka tuig niyang pamunoan.
Usa sa maniobra sa itom nga puwersa mao ang paglibog sa katawhan, nga ang kinabag-an nagpaluyo sa impeachment. Gisugdan ni nila pinaagi sa paglabay og lapok sa tanang namasangil niya, labi nang mga naglibot ni Presidente Noynoy Aquino, sa pamasin nga dunay mopilit. Silay nangintriga nga inay si Corona ray paninglan, pangayoan sang ubang opisyal sa ilang statements of assets, liabilities and net worth (SALN). Apan kay niboluntaryo man dayong mga gipangayoan, nisamot kaapiki ang ilang kahimtang. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 16, 2012

2012-01-14T22:49:00.000-08:00

Bag-o sa Sinulog

Cebu City Sports Center--Unsay bag-o sa Sinulog? Mao ni kasagarang tubag sa akong mga higala pila ka adlaw sa wa pang Piyesta Senyor dihang ako silang gipangutana asa sila manan-aw sa grand parade. Ako silang gidasig pagtan-aw sa ubang manan-away. Wa gyoy puol ang pagpalamoy sa lunlon nga pagsaulog ug tim-os nga pangaliya sa mga wa pa pul-i sa Sinulog.
Apan gipili nila ang pagpabilin sa ilang mga pinuy-anan ug ubang mga dapit nga wa maabot sa kahuot sa trapiko tungod sa pagtak-op sa labing dagkong kadalanan alang sa parada. Ang ako ganing asawa nipalabi sa pagpakig-uban sa mahigalaon nga mga lumod sa Oslob.
Maong nag-inusara ko nga nangadlawon pagbaktas paingon dinhi.

-o0o-
Kinahanglan ba gyod nga dunay bag-uhon sa Sinulog? Kinahanglan ba gyod nga palabwan ang mga Sinulog sa nangaging katuigan? Di na ba diay paigo nga ang Sinulog mao lang gihapon? O malampuson lang gyod kaayong Sinulog nga wa maibani ang kalapad ug kasadya bisan nagkadaghan na matag tuig ang nihukom na nga di moapil ni motan-aw?
Tingali nakatabang pa gani sa Sinulog nga niiway nang pipila ka Sugbuanon aron paghatag og higayon sa mas daghang bisita gikan sa ubang mga lalawigan ug kanasuran nga nadani sa Sinulog. Maong di na ingon ana kalisod ang pagpahimutang sa katawhan nga nagpunsisok dinhi ug sa ubang bahin sa ruta.

-o0o-
Apan sa akong pagsuwat ini, akong nadunggan ang pangutana ni Kobe Bryant, "Where do you go from the top?," atol sa paglusad sa iyang labing bag-ong commercial sa sapatos nga "Kobe System." Ang iyang tubag? "You go over the top."
Mao diay nga ang mga tigpasiugda wa mangiyugpos sa ilang nangaging kadaogan. Mao diay nga bisan sa krisis sa kalibotanon ug lokal nga ekonomiya, gipaburot nila ang cash prizes sa mga mananaog sa parada. Apan unsaon pagdani pagbalik ang mga nakumbinser nga human sa 32 ka tuig nakit-an na nilang tanan sa Sinulog?

-o0o-
Sa akong pagpaingon dinhi, nagplano ko pagpuno sa akong camera sa mga letrato sa tanang nindot nga akong malabyan. Sa akong paglili, wa pa katunga ang sud sa memory card. Nawad-an na ba sab ko og interes bisan sa ubang manan-away?
Mas nadani ko sa wali ni Msgr. Cris Garcia human sa fluvial procession: "Ang pagpaduol sa mga deboto sa imahen ni Sto. Niño mao ang panag-abot sa tawo ug sa langit." Ug sa wali ni Obispo John Du human sa solemn procession: "Ang pag-ampo kuyog sa ubang mga deboto mas makapalawom sa imong pagtuo.
Maong palihug ayaw kahibung kon sa among Sinulog coverage sunod tuig (kon paabton pa) mohangyo ko sa mga tagduma sa ABS-CBN nga adto na ko magpa-destino sa Basilica del Sto. Niño. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 15, 2012

2012-01-13T23:10:00.000-08:00

Andam sa baha

Ouano Wharf, Mandaue City--Lahi sa niaging tuig, way uwan dinhi sa pagsugod sa fluvial procession, ang pagbanhaw sa mabulukon ug makasaysayanon nga labing unang pagdunggo sa imahen ni Sr. Sto. Niño sa kabaybayonan sa Sugbo. Maayo ang kahimtang panahon. Malinawon ang dagat. Hapsay ang lumbay ug paglawig sa mga nanguyog.
Lahi sa niaging tuig, nag-uwan sa tibuok gabii, gani nagsugod og bunok sa Biyernes pa sa hapon. Maong lahi sa niaging tuig nagbaha ang pipila ka bahin sa usa ug tunga ka kilometro nga ruta sa foot precession nga nihatod sa imahen nilang Sr. Sto. Niño ug Birhen sa Guadalupe gikan sa St. Joseph Shrine sa kinapusoran sa Mandaue paingon dinhi.

-o0o-
Niubog sa baha ang tanang nanguyog sa prosesyon. Usa sa hamtong nga mga deboto nga akong nasundan wa kapugong sa iyang kaugalingon nga pagtuaw, "di gyod unta ni mahitabo kon buhi pa si Nitoy." Iyang gipasabot si anhing Ernesto Ouano, nga maoy nagsugod sa tradisyon pagpasakay sa imahen sa ilang barko ug pagpangu sa fluvial procession nga ari manukad sa ilang pantalan.
Bisan sud sa Ouano compound, may pipila ka bahin nga gibahaan. May mga sakyanan ganing diriyot madakin-as tungod sa kahumok sa yuta. Apan nahilom ang tanang yangungo sa katawhan pagkakita nila sa imahen. Nakatabang sab ang libreng kape, pan ug lugaw sa mga bata ug mga dagko.

-o0o-
Gipasaligan ko sa mga anak ug mga apo ni Ouano, nga akong gikahinabi sa una nakong pag-cover dinhi sa niaging tuig, nga determinado silang ipadayon ang paghimong piyesta sa adlaw sa fluvial procession. Imbitado ang tanang bisita sa makabuhong nilang kumbira.
Apan tungod tingali sa kadaghan na sa uban pa nilang mga gimbuhaton, o sa nabantog nga panagsungi sa pipila ka mga sakop sa pamilya, wa nay nakatutok sa tanang detalye nga gipaka-importante sa ilang amahan. Sama sa drainage.
Pasayloa, apan di kong kapugong sa akong kaugalingon pagtandi nila ni Cebu City Mayor Mike Rama.

-o0o-
Sawaya ang iyang budget (nga daghan uyamot nga buslot) ug sawaya ang iyang ka-showbiz (gidungog nga may mga uniporme sa iyang sakyanan sa tanang okasyon nga tambongan ug mga alarma nga tubagon, nahibaw-an pa ganing magbitbit gyod og CD sa duyog sa iyang mga kanta), apan di nimo masaway ang takos nga pagduma ni Rama sa Sinulog Grand Parade.
Timaan sa kaandam ni Rama sa bisan unsang kakulian mao ang pag-isa niya sa kahigayonan nga mobunok ang uwan ug bahaan ang pipila ka bahin sa ruta solemn procession ug sa grand parade. Napahigayon ang prosesyon nga luwas sa gipasidaan nga pag-uwan-uwan. Hinaot nga sa grand parade masayop na sab, sama sa naandan, ang Pagasa. Ug di na masuwayan unsa kaandam si Rama. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 14, 2012

2012-01-12T23:00:00.000-08:00

Digital nga Gozos

Ingon ining higayona sa tuig, pila ka adlaw dayong Piyesta Senyor, bahaan mi og hangyo sa mga tigpaminaw nga mangayo og kopya sa "Gozos: Batobalani sa Gugma," ang gamhanang awit sa tinuig nga kapiyestahan ni Sr. Sto. Niño. Kay wa na may uso ang tape recorders ug hasol man ang pag-burn ug pag-apud-apod og CDs (compact discs), kasagaran amo silang padad-an og MP3 files.
Kon pipila lang ang mangayo, mahimo rang i-email ang MP3 files sa Gozos. Apan kon kaliboan na ang manghangyo, dakong problema ang pagtagsa-tagsa pagpada nila og kopya sa kanta. Maong napugos mi pagpalaban sa internet pagpangita og mas sayon nga alternatibo.

-o0o-
Ang akong gihimo sa niaging pila na ka tuig mao ang pag-umol og email group ug pagdapit sa mga tigpaminaw sa pag-subscribe sa grupo. Mapuslanon kaayo ang grupo sa matag higayon nga duna koy mahinungdanong mga dokumento, video, audio ug ubang files nga mapuslanong i-apud-apod dayon sa mga tigpaminaw.
Ang DYAB Cebu Email Group maoy unang natukod dihang nisulbong ang panginahanglan sa Pinoy nga mga trabahante sa Canada pila ka tuig nang nilabay (kon gusto kang mo-subscribe, palihug pagpada lang blangko nga email sa dyab-cebu+subscribe@googlegroups.com). Sunod nga natukod ang DYAB 1512 Email Group alang sa among news materials (maka-subscribe ka pinaagi sa pag-email sa dyab1512+subscribe@googlegroups.com).
Gipada nako ang Gozos sa duha ka email groups.

-o0o-
Timaan tingali sa paspas nga pagkausab sa mga teknolohiya, o hasolan na lang ang mga tigpaminaw nga motultol hain nila nabutang ang ilang MP3 file sa niaging Piyesta Senyor, o mas daghan na ang may internet access ug nakasinati sa kasayon pag-download og digital music, magkapuliki gyod mi pagtabang pagsangyaw sa Gozos matag Enero.
Nabantayan nako nga mas taas nang panahon nga gigahin sa among mga tigpaminaw sa social media networks kay sa ilang email accounts. Maong inay magsalig sa email groups, nakahukom mi pagbutang na lang og links sa Facebook, Twitter ug Google+.

-o0o-
Apan makahatag lang mi og link kon makakita mi og host sa MP3 file sa Gozos. Gikapoy na ko og balikbalik og upload sa sites nga motangtang sa files human lang sa pila ka adlaw, o mosamuk-samok og daghang banner ads sa di ka pang ka-download.
Nidangop ko sa Google Docs. Nga modawat na og bisan unsang files, apil nang MP3. Lahi sa FB ug YouTube nga video files ra. Ang among MP3 file sa Google Docs hawan kaayo, way sabod nga nihatag dayon namo og link para sa tanang networks. Kon friend nimo ang DYAB 1512 sa FB, Twitter o Google+, ma-click nimo ang among gi-post nga link ug mapaminaw dayon ang 128 kbps ug 6 mb nga kopya nimo sa Gozos. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 13, 2012

2012-01-11T23:36:00.001-08:00

Liwat ni Corona

Ang pagkabisto nga nagdumili sab diay pagpakita sa ilang statement of assets, liabilities and net worth (SALN) si Bise Presidente Jejomar Binay ug ubang mga opisyal sa gobyerno di makaiban sa dakong eskandalo sa paugat ni Chief Justice Renato Corona pagtahan sa iyang SALN atubangan sa sibaw nga mga pasangil nga niburot pag-ayo ang iyang katigayonan bugti sa iyang pagpabor ni kanhi presidente Gloria Arroyo ug sa higanteng mga kompaniya nga may mga kaso sa Korte Suprema.
Si Corona ang ipaubos sa impeachment trial sugod karong Lunes. Ang pasangil nga ang ubang mga opisyal nakahimo og susamang kalapasan di makapa-absuwelto niya. Di makalingkawas ang sinumbong nga kawatan tungod lang kay gawasnon ang ubang kawatan.

-o0o-
Kon mangugat si Corona atubangan sa senator-judges nga di siya angayng silotan sa pagtago sa SALN kay nahimo sab nilang Binay ug bisan sa mga sakop sa House prosecution panel nga gipangulohan ni Kongresista Neil Tupas, wa siyay kalainan sa motoristang natsambahan sa traffic enforcer nga ilegal nga nag-parking nga labihang nakakisikisi kay ang ubang mga motorista nga sama og kalapasan wa madakpi.
Kay siya man ang gikiha, siya ang angayng manubag. Angayng ipasabot ngadto sa katawhan--nga maoy tinuod nga girepresentahan sa mga sakop sa impeachment court--nganong gitago ang iyang katigayonan ug nganong nakapalit og kabtangan nga di maabot sa gamay niyang suholan.

-o0o-
Samtang gipaningot na og bugbog si Corona, nga di na ganing kapugong sa iyang mga luha kon makadungog sa kantang "Impossible Dream," angay sab nga molubong sa yuta sa ilang mga ulo--kana, kon duna pay uwaw--silang Binay, Tupas ug kaubanan. Si Corona makapasalipod sa lagda sa Korte Suprema, sukad pa sa panahon ni chief justice Andres Narvasa (kansang pamunoan gihulagway sa mga abogado nga "the best Supreme Court money can buy"). Sa pikas nga bahin, way lagda nga nagdili nilang Binay, Tupas ug kaubanan pagpakita sa ilang SALN.
Angay sab silang mopasabot sa katawhan. Di mapapas sa impeachment trial ang ilang pakauwaw. Apan unahon nato si Corona.

-o0o-
Gihangop ni Corona ang kahigayonan pagpanalipod sa iyang kaugalingon. Apan pasiuna niyang salida nagpakita hinuon nga di siya andam nga motagsa-tagsa pagtubag sa dagko ug daghan uyamot nga mga pasangil batok niya.
Sa pag-abli sa impeachment trial sa alas-2 sa hapon karong Lunes, liwas sa Piyesta Senyor sa Sugbo, inay modiretso pagtubag sa mga pasangil, gusto ni Corona nga unahon pagsukitsukit silang House Speaker Sonny Belmonte ug ubang mga kongresista nganong nakatigom dayon sila og 188 ka pirma pag-impeach niya. Naanad na ba pag-ayo si Corona sa morang umang nga lihok sa mga hukmanan nga ubos sa iyang pagduma? Nga na-alarma sa kalit nga pagpaspas pagtuyok sa ligid sa hustisya? Nga mahimong moligis niya? [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 12, 2012

2012-01-10T23:12:00.001-08:00

Tago sa ngitngit

Ambot nganong nagpapating si Chief Justice Renato Corona hangtod karon. Bisan sa sibaw nga mga awhag gikan sa nagkalainlaing sektor, padayon niyang gitagoan ang iyang statement of assets, liabilities and net worth (SALN). Ang pagpakita sa iyang SALN mao untay labing epektibong panagang sa sunudsunod nga mga pasangil sa pangurakot batok niya.
Nakapakita na og mga dokumento ang mga sakop sa House prosecution panel nga nakapalit si Corona og mahalon nga mga pinuy-anan. Nga di niya mahimong maabot kon basehan ang kataposang mga SALN nga iyang gisumiter sa wa pa matudlo sa Korte Suprema. Nahadlok ba si Corona nga ang iyang SALN makapasamot pagpalig-on sa mga pasangil batok niya?

-o0o-
Nakapasamot sa kaparat sa kahimtang ni Corona mao ang pagkabisto nga ang usa sa condominium units nga iyang napalit gipresyohan og ubos kaayo kay sa presyo sa kasilinganan nga mga kabtangan. Ug nga ang kompaniya nga ni-baratilyo pagbaligya sa condo niya may nag-ung-ong nga kaso sa labawng hukmanan dihang gipalit ni Corona ang ilang kabtangan. Mga dokumento sa Korte Suprema nagbutyag sab nga si Corona nanginlabot paghusay sa kaso ug gani nipabor pa sa kompaniya.
Gitandi ni Corona ang iyang kawsa sa pakigbisog alang sa demokrasya. Angay siyang pahinumdoman nga ang demokrasya nagdasig sa pag-atubang sa kahayag, di sa pagtago sa kangitngit.

-o0o-
Nagpasalipod si Corona sa lagda sa Korte Suprema mapakita lang ang SALN sa mga mahistrado kon pangayuon sa pormal nga mga petisyon nga ang katuyoan di fishing expedition. Nakapait mao nga sila ra sang Corona ug kaubanan ang magbuot may sukaranan bang mga petisyon sa pagpangayo sa ilang SALN.
Ambot nganong nakaako ang Korte Suprema pag-umol sa binuang nga lagda. Ambot nganong nitugot lang ang ubang mga buhatan sa gobyerno nga bugal-bugalan sa mga mahistrado ang mga lagda sa accountability ug transparency. Hilas ang lusot nga mahimong gamiton ang SALN batok sa mga maghuhukom kay samang panginahanglan gituman man sa ubang mga opisyal sa gobyerno, apil na sa presidente, nga mas dako og responsibilidad ug mas daghan og kaatbang kay nila.

-o0o-
Di mapriso si Corona kon mopili sa paglingkawas gikan sa nangalisbo nga proteksiyon sa lagda. Way makapugong ni makakiha ni Corona kon moboluntaryo pagpakita sa iyang SALN. Ang pagtahan sa tinagoan nga dokumento mahimong makapadasig sa iyang kaubanang mga mahistrado pag-angkon sa kamatuoran nga di mahimong lumloman ang listahan sa ilang katigayonan hangtod sa hangtod.
Nipasalig si Atty. Jose Midas Marquez, ang turutot ni Corona, nga ipagawas ang SALN sa iyang amo sa tukmang dapit ug sa tukmang higayon. Ang impeachment trial mao ang labing tukmang dapit. Ug ang labing tukmang higayon mao karon dayon--sa di pa matental si Corona pagdoktor sa SALN aron pagpahaom sa bag-ong nabisto niyang kabtangan. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 11, 2012

2012-01-09T22:56:00.000-08:00

Kahilas sa Senado

Samtang nagkaduol ang pagsugod sa impeachment trial ni Chief Justice Renato Corona, ang mga senador nga niisip sa ilang kaugalingon nga mga eksperto sa balaod nagsige og tambag sa ilang kaubanan sa pagtuon sa mga libro sa balaod ug sa mga lagda sa pagtimbang-timbang sa mga ebidensiya pag-andam sa ilang kaugalingon sa mahinungdanon nilang gimbuhaton.
Way lalis nga kinahanglang mangandam ang mga senador alang sa mahinungdanong husay. Apan gihilasan ko sa mga senador nga gustong mokumbinser sa katawhan nga mahimo silang mausab sa usa lang ka pamilok, o sa pila lang ka adlaw nga pagbasa sa mga libro sa balaod ug ebidensiya. Kasukaon ko sa ilang pasalig nga manglingkod sila isip ligdong nga mga maghuhukom.

-o0o-
Ang nihukas sa pagpaka-aron-ingnon sa mas hamtong niyang kaubanan mao ang di abogado nga si Senador Antonio Trillanes IV. Inay sundon ang nanggungis na niyang kaubanan, gisubay ni Trillanes ang sukaranan, kasaysayan ug mga prinsipyo sa impeachment process nga igo lang natong gikopya sa Estados Unidos.
Nahibaw-an ni Trillanes nga di tinuod nga husay sa korte kon dili politikanhon ang impeachment trial. Nga ang hukom sa mga senador di kinahanglan nga ipasikad lang sa mga ebidensiya. Mahimo silang mohukom pag-absuwelto o pagkonbikto ni Corona pinasikad sa ilang gituohan unsay mas makaayo sa nasud ug sa katawhan.

-o0o-
Laing timaan nga politikanhong proseso ang impeachment trial mao ang kahilom sa konstitusyon kon unsa kalig-on ang mga ebidensiya nga gikinahanglan pagkonbikto sa sinumbong: Beyond reasonable doubt ba sama sa mga kasong kriminal?; preponderance of evidence sama sa mga kasong sibil?; o substantial evidence sama sa mga kasong administratiba?
Matod ni Trillanes kon tinuoray pang husay ang impeachment trial, gisangon unta ni ngadto sa Korte Suprema nga giduma sa mga maghuhukom nga way lama sa politika ug maoy tinuod nga mga batid sa balaod. Gitugyan ni sa Senado aron matuki ang politikanhong mga krimen batok sa katawhan.

-o0o-
Maong sa sunod higayon nga magbuwa ang baba nilang Senate President Juan Ponce Enrile ug kaubanan pagpanghudlat nga mahimo nilang kontrolahon unsay ipanulti ug himuon sa tanang nahilambigit sa husay, palihug pikati sila. Ang mga senador, bisan magsul-ob na og maroon nga mga kapa, magpabiling mga suluguon sa katawhan.
Di nila masigaan sa mata ug mapahilom ang katawhan nga mopadayag sa ilang hunahuna mahitungod sa mga pasangil batok ni Corona. Ug di mahimong bungul-bungolan lang sa mga senador ang sentimento sa publiko sa wa pa, atol sa ug bisan human na sa husay. Kay ang katawhan mao ang tinuod nilang agawon. Nga mas sayon nga motangtang nila sa katungdanan pinaagi sa sunod nga piniliay kay ni Corona ug sa ubang mga mahistrado nga wa pilia sa katawhan. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 10, 2012

2012-01-08T23:18:00.001-08:00

Mas dakong premyo

Ang prosesyon sa Black Nazarene di kinahanglan nga gastohan og dako. Wa magkinahanglan og higanteng sponsors. Wa magkinahanglan og endorsement sa inilang mga deboto. Magpunsisok gyod matag tuig ang minilyon ka mga deboto tungod sa ilang pagtuo nga ang pagsakripisyo pagtiniil pagkuyog sa prosesyon makapagaan sa ilang mga suliran ug makatuman sa ilang mga pangilaba.

Tawga sila og mga panatiko, o tapaw ug panghunahuna, o hugot ug hingpit lang gyod nga nituo, nga kon makapahid sa imahen ang ilang panyo, labakara ug toalya, mamaayo ang ilang mga sakit, maharuhay ang ilang pagpuyo, magkahiusa ang ilang pamilya ug makasugakod sila bisan sa labing lisod nga mga pagsuway.

-o0o-
Mas hapsay ug mas daghan pa ang mga deboto nga mokuyog sa solemneng prosesyon ni Sr. Sto. Niño karong Sabado sa hapon latas sa labing dagkong kadalanan sa Dakbayan sa Sugbo. Wa silay gisunod nga inilang mga artista. Wa mag-apas og isabod nga libreng mga produkto.
Mao nga ang solemneng prosesyon di sab kinahanglan nga gastohan og dako. Wa magkinahanglan og adunahan nga sponsors. Ni endorsement sa popular nga mga deboto. Magpunsisok gyod matag tuig ang minilyon ka mga deboto tungod sa hugot nga pagtuo nga di ihikaw sa Balaanong Bata ang ilang gipangaliya nga maayong panglawas, mas maayong trabaho ug mas tunhay nga mga relasyon.

-o0o-
Di sama kadaghan ang manguyog, apan di mabiya sa kamabulukon sa ubang mga ritwal sa Piyesta Senyor, ang tinuig nga Fluvial Procession karong Sabado sa buntag, ang pagbanhaw sa pagdunggo sa imahen ni Sr. Sto. Niño sa Sugbo uban sa pundok ni Ferdinand Magellan niadtong 1521.
Dihay pagsuway paghimo og inidigay sa labing mabulukon nga barko nga moapil sa prosesyon sa dagat. Apan wa molahutay. Kay wa kinahanglana. Wa mag-apas og premyo ang mga mangapil. Maong way bayranan sa rehistrasyon, di kinahanglan nga gastohan og dako, wa magkinahanglan sa suporta sa daghang sponsors. Wa mag-agad sa endorsement sa inilang mga personalidad.

-o0o-
Mao ni dakong problema sa Sinulog Grand Parade. Inay ipadayon nga si Sr. Sto. Niño ang sentro sa kalihokan, ang mga tigpasiugda nagsige og paburot sa mga premyo ug pangita og bag-o ug lahi nga kalingawan.
Salamat sa mga paningkamot sa Sinulog Foundation Inc., nilahutay ang Sinulog human sa tulo ka dekada. Apan unsay sangpotan sa ilang padayon nga pagpaburot sa mga premyo ug pagmugna og bag-o ug lahi nga kalingawan? Hangtod kanus-a sila nga mamawi sa mas dakong gasto sa tinuig nga kalihokan pinaagi sa pagpahamtang og mas dagkong bayranan sa mga manan-aw ug manginabuhi sa Sinulog?
Kanus-a man sila makamatngon nga way kuwarta ni kalingawan nga makalabaw sa gipasalig ni Sr. Sto. Niño ug sa Black Nazarene nga ganti alang sa maayong buhat ug tim-os nga pagtuo? [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 9, 2012

2012-01-08T00:30:00.000-08:00

More Fun sa Sinulog

Ang kontrobersiya sa bag-ong slogan nga gilusad sa Department of Tourism, "It's More Fun in the Philippines," hinaot nga motutok sa mas dakong hulagway sa industriya sa turismo. Hinaot nga ang init nga lalis pabor ug batok sa bag-ong slogan wa manukad sa pagtuo nga masulbad ang mga suliran sa turismo pinaagi lang sa mas haom ug epektibong slogan.
Di mokalit lang og sulbong ang gidaghanon sa mga turista tungod lang kay nakatsamba ta og slogan, nga tinuorayng magrepresentar sa dagway, kultura ug pangandoy sa nasud ug sa katawhan. Mas dako ang kausaban nga gikinahanglan aron mahimo tang tinuoray nga mas madanihon ngadto sa lokal ug langyawng mga turista.

-o0o-
Mas sayon nga lalisan ang bag-ong slogan. Mas lisod tukion ang mas seryusong mga suliran sa industriya sa turismo, sama sa kakabos sa kadalanan, kaapiki sa transportasyon, nagkamang nga mga linya sa komunikasyon, nag-usbaw nga kriminalidad, kahugaw sa kadagatan ug kalikopan ug nagpadayong kanser sa pangurakot.
Kining maong mga suliran wa masulbad sa "Wow Philippines" ni kanhi tourism secretary ug senador Richard Gordon, ni sa "Pilipinas Kay Ganda" ni kanhi tourism secretary Alberto Lim. Di sab masulbad ang mga suliran sa usa lang ka pamilok bisan pa sa "It's More Fun in the Philippines sa bag-ong tourism secretary nga si Ramon Jimenez.

-o0o-
Malilian ang mga buslot sa industriya sa turismo kon imong paminawon ang reklamo sa pipila sa atong mga bisita sa Sugbo alang sa Piyesta Senyor ug Sinulog:

Mga pasahero nga nakaabot sa plitehan sa ayroplano nagbagulbol sa kanihit sa mga sakyanan ug kaabunda sa pangilkil nga nisugat nila paggawas sa Mactan-Cebu International Airport;

Nga mao say giyawyaw sa mga naglawig sa dagat sa pagkawas nila sa mga barko ug paggawas sa pantalan;

Ang mga nag-bus nangreklamo sa kalibaungon ug kangitngit ug kahuot sa atong kadalanan; ug

Silang tanan nitiyabaw sa gipaburot nga bayranan sa beach resorts, hotels ug pension houses.

-o0o-
Ang gisaad ni Presidente Noynoy Aquino nga mas agresibong paggasto alang sa infrastractura karong tuiga, kon matuman, makahimong "more fun" sa pagbiyahe sa gikan ug paingon sa nagkalainlaing destinasyon sa sud ug gawas sa Pilipinas. Kon molahutay ang paggukod sa labing dagkong kawatan, mahimo nang "more fun" ang mga transaksiyon sa gobyerno ug pribadong sektor.
Ang dagkong katalagman nga nitapos sa 2011 ug nisugat sa 2012 hinaot nga makapugwat na gyod sa gobyerno ug natong tanan sa kadinalian sa panginahanglan pagpanalipod sa atong kalikopan. Ang kaligdong sa liderato ni Aquino hinaot nga makapalambo sa panginabuhi ug makalimpiyo sa kapolisan ug mosangpot sa pagtidlom sa krimen. Mapalambo lang ang komunikasyon kon mangisog nang gobyerno batok sa pangabuso sa mga kompaniya sa telepono, nga hangtod karon nagpaugat pagpahamtang og P1 inay P0.80 matag text nga bayranan. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 7, 2012

2012-01-05T22:41:00.001-08:00

SALN ni Corona

Nagkahugot ang pisi sa liog ni Chief Justice Renato Corona. Ang tanan niyang masuk-anong mga panghimakak sa mga pasangil sa pangurakot nahimong taphaw tungod sa iyang pagdumili pagpakita sa iyang statements of assets, liabilities and net worth (SALN). Kon wa siyay gitagoan, unsa may iyang kahadlokan?
Ang kinaham nga panagang ni Corona, nga igo lang siyang nituman sa resolusyon sa Korte Suprema nga mabutyag lang ang SALN sa mga mahistrado kon dunay makiangayon nga petisyon nga dasonan sa labawng hukmanan, di na mosalir. Kay duha sa iyang kaubanan boluntaryo nang nitahan sa ilang SALN ug gawasnon na karon ang mga magbubuhis pagsusi sa tanan nilang kabtangan ug utang.

-o0o-
Abunda ang sukaranan sa mga pagduda nga niburot ang katigayonan ni Corona tungod sa kasuod niya ni kanhi presidente Gloria Arroyo. Labi na tungod sa dako ug dinaliang panginahanglan ni Arroyo sa iyang proteksiyon. Hapit tanang nasikit ni Arroyo nabuhong. Ang kasagaran di sa legal nga mga paagi.
Apil sa nabuhong mao ang labing dagkong haligi sa Simbahang Katoliko. Mao diay nga tak-om kaayo ang Catholic Bishops Conference of the Philippines (CBCP) sa mga awhag niadto sa resignasyon ni Arroyo human sa Hello Garci scandal. Kay gawas sa minilyon ka pesos nga pundo sa gobyerno nga gipabaha sa ilang mga parokya, may pipila nila nga nangayo ug nahatagan og luhong mga sakyanan.

-o0o-
Kon gipuno ni Arroyo sa mga grasya ang iyang kinaham nga mga obispo, unsa sab kahay iyang gisabod alang ni Corona, ang iyang kinaham nga mahistrado. Di mangahas si Arroyo pagsupak sa mga lagda batok sa midnight appointments, sa pagpamugos pagtudlo ni Corona isip chief justice duha ka buwan sa wa pang piniliay niadtong Mayo 2010, kon di pa hingpit ang iyang pagsalig nga duphan siyang Corona kon simbako di mahigalaon niya ang mopuli nga pamunoan.
Tuod man, wa pakyasa ni Corona si Arroyo. Sa labing mahinungdanong mga kaso, gikan sa pagtukod sa pagbasura sa Truth Commission ngadto sa pagsalikway sa watch list order batok ni Arroyo, gipamatud-an ni Corona nga sa tanang higayon palabihon niyang interes ni Arroyo kay sa nasud ug sa balaod.

-o0o-
Usa sa epektibong paagi pagmatuod sa krimen mao ang pagsubay sa iyang mga bunga. Mao ni gihimo sa House prosecution panel nga maoy moasal ni Corona sa impeachment trial sa Senado nga sugdan karong Enero 16. Nahimong mas sayon ang ilang trabaho tungod sa kaandam sa bag-ong liderato sa mga buhatan sa gobyerno paghatag nila sa gikinahanglang mga dokumento.
Gawas sa condominium units, unsa pa may laing kabtangan nga gitago ni Corona? Diin man gikan ang iyang katigayonan--sa mga benepisyo sa iyang asawa gikan sa mga posisyong giggasa ni Arroyo, o sa pulos gikuwestiyong mga pasidungog gikan sa UST ug Ateneo? [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com